W trakcie spaceru w przyszpitalnym parku jeden z pacjentów chorujący na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę narzekał na silny ból głowy, a opiekun medyczny zauważył u niego zaczerwienienie twarzy i szyi. W tej sytuacji opiekun powinien
W tej sytuacji najważniejsze jest szybkie potraktowanie objawów jako możliwego pogorszenia stanu ogólnego pacjenta, zwłaszcza że choruje on na nadciśnienie tętnicze i cukrzycę. Silny ból głowy oraz zaczerwienienie twarzy i szyi mogą sugerować znaczny wzrost ciśnienia tętniczego, a czasem nawet stan zagrożenia, np. przełom nadciśnieniowy. Opiekun medyczny działa tu zgodnie ze swoim zakresem kompetencji: obserwuje objawy, dokonuje podstawowego pomiaru, zapisuje lub zapamiętuje wynik i natychmiast przekazuje informację pielęgniarce. Moim zdaniem to bardzo praktyczny schemat: nie zgadujemy, tylko mierzymy i zgłaszamy. Pomiar ciśnienia powinien być wykonany spokojnie, najlepiej po zatrzymaniu spaceru, w pozycji siedzącej, z mankietem dobranym do obwodu ramienia. Warto też zwrócić uwagę na dodatkowe objawy: duszność, ból w klatce piersiowej, zaburzenia mowy, niedowład, splątanie, poty czy nudności. Dobra praktyka w zespole terapeutycznym polega na tym, że opiekun nie leczy samodzielnie, ale szybko uruchamia właściwą pomoc i przekazuje konkret: jakie objawy, od kiedy trwają, jaki był pomiar ciśnienia i jak pacjent się zachowuje.
Podawanie wody, robienie zimnego okładu i smarowanie skóry kremem może wyglądać na troskliwe, ale w tym przypadku omija sedno problemu. Zaczerwieniona twarz i szyja podczas spaceru mogą kojarzyć się z przegrzaniem albo podrażnieniem skóry, jednak silny ból głowy u osoby z nadciśnieniem wymaga przede wszystkim oceny parametrów życiowych. Bez pomiaru ciśnienia nie wiadomo, czy pacjent nie jest w stanie wymagającym pilnej interwencji pielęgniarskiej lub lekarskiej. Okład może chwilowo dać ulgę, ale nie rozwiązuje przyczyny i może opóźnić właściwe działanie. Podanie tabletki przeciwbólowej też nie jest właściwe, bo opiekun medyczny nie powinien samodzielnie ordynować leków. Ból głowy jest objawem, a nie rozpoznaniem. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd to chęć szybkiego usunięcia dolegliwości, zamiast sprawdzenia, skąd ona się bierze. U pacjenta z nadciśnieniem takie podejście bywa ryzykowne. Samo położenie do łóżka również nie wystarczy, jeżeli nie zostanie ocenione ciśnienie i nie zostanie powiadomiona pielęgniarka. Prośba o pomiar glikemii może mieć sens w innych okolicznościach, bo pacjent choruje na cukrzycę, ale podanie słodkiego napoju bez potwierdzenia hipoglikemii jest błędem. Słodki napój stosuje się zwykle przy podejrzeniu lub potwierdzeniu niskiego poziomu glukozy, zwłaszcza gdy są objawy takie jak drżenie rąk, potliwość, głód, osłabienie czy splątanie. Tutaj obraz bardziej pasuje do problemu z ciśnieniem, więc najpierw trzeba zmierzyć ciśnienie i przekazać wynik pielęgniarce.