Która z wymienionych chorób może być spowodowana stosowaniem do celów spożywczych wody i żywności zanieczyszczonych pałeczkami typu Salmonella?
Dur brzuszny jest właściwą odpowiedzią, ponieważ jest chorobą zakaźną wywoływaną przez pałeczki Salmonella enterica serotyp Typhi, czyli potocznie Salmonella Typhi. Do zakażenia dochodzi głównie drogą pokarmową, najczęściej po spożyciu wody albo żywności zanieczyszczonej kałem osoby chorej lub nosiciela. To jest bardzo ważne praktycznie: w opiece, gastronomii, szpitalu czy domu pomocy społecznej trzeba pilnować higieny rąk, bezpiecznego przechowywania żywności, mycia warzyw i owoców, właściwej obróbki termicznej oraz używania wody z pewnego źródła. Dur brzuszny nie jest zwykłym zatruciem żołądkowym. Może dawać wysoką gorączkę, osłabienie, bóle brzucha, biegunkę lub zaparcia, a w cięższych przypadkach powikłania jelitowe. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: Salmonella + skażona woda lub jedzenie + choroba ogólnoustrojowa = podejrzenie duru brzusznego. Zgodnie z dobrą praktyką przeciwepidemiczną ważna jest izolacja sanitarna, zgłoszenie podejrzenia odpowiednim służbom, dezynfekcja powierzchni i ścisłe przestrzeganie procedur zapobiegania zakażeniom.
W tym pytaniu łatwo pomylić choroby przewodu pokarmowego i wątroby z chorobami szerzącymi się przez skażoną wodę oraz żywność. Ostre zapalenie pęcherzyka żółciowego kojarzy się z bakteriami i bólem brzucha, ale najczęściej jego bezpośrednią przyczyną jest kamica żółciowa, zastój żółci i wtórny stan zapalny. Bakterie mogą mieć znaczenie w przebiegu zakażenia, jednak nie jest to klasyczna choroba przenoszona przez spożycie wody lub jedzenia zanieczyszczonych pałeczkami Salmonella. Marskość wątroby to zupełnie inny mechanizm chorobowy: przewlekłe uszkodzenie i włóknienie miąższu wątroby, zwykle związane z alkoholem, wirusowym zapaleniem wątroby, chorobami metabolicznymi albo toksycznym działaniem różnych czynników. Nie rozwija się nagle po wypiciu skażonej wody. Choroba wrzodowa żołądka też bywa mylnie wrzucana do jednego worka z infekcjami pokarmowymi, bo daje dolegliwości brzuszne. Jej główne przyczyny to zakażenie Helicobacter pylori oraz stosowanie niesteroidowych leków przeciwzapalnych, a nie pałeczki Salmonella. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że skoro objawy mogą dotyczyć brzucha, to każda taka choroba musi pochodzić z jedzenia. W praktyce epidemiologicznej trzeba patrzeć na drogę zakażenia i konkretny drobnoustrój. Skażona woda oraz żywność z Salmonella Typhi prowadzą przede wszystkim do duru brzusznego, dlatego higiena rąk, kontrola źródła wody, dezynfekcja i właściwa obróbka żywności są tak ważne.