Wskazaniem do zastosowania zabiegów przeciwzapalnych z wykorzystaniem ciepła jest
Przykurcz jest wskazaniem do zastosowania zabiegów z użyciem ciepła, bo ciepło działa rozluźniająco na mięśnie i tkanki okołostawowe oraz poprawia ich elastyczność. W praktyce chodzi o to, że pod wpływem ogrzania rozszerzają się naczynia krwionośne, zwiększa się miejscowe ukrwienie, tkanki są lepiej dotlenione, a napięte mięśnie łatwiej poddają się ćwiczeniom. Dlatego ciepły okład, termofor, kąpiel częściowa albo inny zabieg rozgrzewający może być stosowany np. przed ćwiczeniami biernymi, usprawnianiem kończyny po dłuższym unieruchomieniu czy przy sztywności stawów. Moim zdaniem to jest jedna z tych rzeczy, które warto zapamiętać praktycznie: ciepło przygotowuje tkanki do ruchu, ale nie zastępuje rehabilitacji. Zgodnie z dobrą praktyką trzeba wcześniej ocenić stan skóry, czucie, krążenie obwodowe i zapytać o dolegliwości bólowe. Nie wolno robić zabiegu automatycznie, bo u osoby z zaburzeniami czucia łatwo o oparzenie. Ciepło stosuje się raczej w stanach przewlekłych, przy wzmożonym napięciu i sztywności, a nie przy świeżym urazie czy krwawieniu.
W tym pytaniu łatwo pomylić działanie ciepła z ogólnym pojęciem leczenia przeciwzapalnego. Ciepło rzeczywiście może łagodzić dolegliwości w niektórych stanach, ale nie wtedy, gdy mamy świeże krwawienie, urazowy obrzęk albo krwiak. Przy krwotoku z nosa ogrzewanie byłoby wręcz nielogiczne i ryzykowne, ponieważ rozszerzenie naczyń krwionośnych może nasilić wypływ krwi. W takiej sytuacji stosuje się raczej pozycję siedzącą z lekkim pochyleniem do przodu, ucisk skrzydełek nosa i chłodzenie okolicy nosa lub karku, zależnie od przyjętych procedur. Obrzęk pourazowy także nie jest wskazaniem do ciepła w ostrej fazie. Po urazie tkanki są podrażnione, naczynia mogą być uszkodzone, a zwiększenie przepływu krwi zwykle powiększa obrzęk i ból. Podobnie krwiak oznacza wynaczynienie krwi do tkanek, więc ogrzewanie zbyt wcześnie może zwiększyć rozlanie się krwiaka. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś kojarzy ciepło z poprawą krążenia i od razu uznaje to za zawsze korzystne. A w opiece medycznej liczy się faza procesu: w świeżym urazie i krwawieniu zwykle myślimy o chłodzie, ucisku i obserwacji, a ciepło rozważamy dopiero później, gdy trzeba rozluźnić tkanki, zmniejszyć sztywność albo przygotować pacjenta do ćwiczeń. Przykurcz pasuje tutaj najlepiej, bo wymaga poprawy elastyczności tkanek i zmniejszenia napięcia mięśniowego.