Przygotowując do samoopieki pacjenta, u którego stwierdzono cukrzycę typu 1, opiekun powinien edukować go w zakresie
W cukrzycy typu 1 codzienna pielęgnacja stóp ma ogromne znaczenie, bo pacjent jest narażony na powikłania naczyniowe i neurologiczne, czyli mikroangiopatię, makroangiopatię oraz neuropatię cukrzycową. W praktyce oznacza to, że drobne otarcie, pęcherz albo źle obcięty paznokieć może długo się goić, a pacjent czasem nawet nie czuje bólu tak wyraźnie jak osoba zdrowa. Dlatego edukacja powinna obejmować codzienne oglądanie stóp, mycie ich w letniej wodzie, dokładne osuszanie szczególnie przestrzeni międzypalcowych, delikatne natłuszczanie skóry, noszenie wygodnego obuwia i skarpet bez uciskających szwów. Moim zdaniem to jedna z tych prostych czynności, które naprawdę zapobiegają dużym problemom, np. stopie cukrzycowej. Opiekun powinien też uczyć, żeby nie chodzić boso, nie stosować ostrych narzędzi do usuwania modzeli i zgłaszać pielęgniarce lub lekarzowi zaczerwienienia, rany, obrzęk, sączenie czy zmianę koloru skóry. To jest zgodne z dobrą praktyką opieki nad chorym na cukrzycę: obserwacja, profilaktyka urazów i szybkie reagowanie na objawy alarmowe.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólną troskę o pacjenta z konkretną edukacją potrzebną osobie z cukrzycą typu 1. Sama codzienna zmiana bielizny pościelowej może być elementem higieny, zwłaszcza gdy pacjent się poci, ma zabrudzenia albo jest leżący, ale nie jest to podstawowy kierunek samoopieki typowy dla cukrzycy. Standardowo pościel zmienia się według potrzeby i zasad higienicznych placówki, a nie dlatego, że samo rozpoznanie cukrzycy typu 1 tego wymaga. Wykonywanie iniekcji insuliny rzeczywiście jest bardzo ważne w cukrzycy typu 1, bo choroba wiąże się z bezwzględnym niedoborem insuliny. Trzeba jednak pamiętać o zakresie kompetencji. Nauka techniki podawania insuliny, korekty dawek, rotacji miejsc wkłuć i postępowania przy hipoglikemii należy głównie do pielęgniarki, lekarza lub edukatora diabetologicznego. Opiekun medyczny może wspierać, obserwować i przypominać o zasadach, ale nie powinien samodzielnie wchodzić w instruktaż farmakoterapii, jeśli nie ma do tego uprawnień. Dawkowanie doustnych leków obniżających glikemię także nie pasuje do cukrzycy typu 1 jako podstawowego leczenia, bo tu zasadnicza jest insulinoterapia. Leki doustne kojarzą się głównie z cukrzycą typu 2. Typowy błąd myślowy polega na tym, że ktoś widzi hasło cukrzyca i od razu wybiera leki albo zastrzyki, a w zadaniu chodzi o bezpieczną samoopiekę w zakresie, który opiekun realnie może edukować: codzienną pielęgnację stóp i profilaktykę stopy cukrzycowej.