Zgodnie z postanowieniami zawartymi w Karcie Praw Pacjenta, opiekun medyczny powinien zapewnić pacjentowi
Odpowiedź wskazująca na intymność, prywatność oraz poszanowanie godności osobistej jest właściwa, bo to jeden z podstawowych obowiązków wynikających z praw pacjenta i codziennej etyki pracy opiekuna medycznego. W praktyce nie chodzi tylko o ładne hasło, ale o konkretne zachowania: zamknięcie drzwi podczas toalety, użycie parawanu, zasłonięcie pacjenta ręcznikiem lub prześcieradłem, odsłanianie tylko tej części ciała, którą w danym momencie pielęgnujemy, oraz spokojne informowanie, co będziemy robić. Moim zdaniem to jedna z tych rzeczy, po których pacjent od razu czuje, czy jest traktowany podmiotowo, czy tylko jako przypadek do obsługi. Opiekun medyczny powinien też mówić do pacjenta z szacunkiem, nie komentować jego wyglądu, zapachu, stopnia niesamodzielności czy choroby przy innych osobach. Dobre praktyki branżowe podkreślają zasadę minimalizacji naruszenia prywatności: robimy tyle, ile trzeba, ale bez niepotrzebnego obnażania, pośpiechu i zawstydzania chorego. To szczególnie ważne przy toalecie całego ciała, zmianie bielizny, pomocy w wydalaniu czy karmieniu osoby niesamodzielnej. Godność pacjenta trzeba chronić zawsze, nawet gdy pacjent jest nieprzytomny, z otępieniem albo nie może się sam upomnieć o swoje prawa.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólne prawa pacjenta z tym, co realnie i bezpośrednio zapewnia opiekun medyczny w ramach swoich kompetencji. Pacjent rzeczywiście ma prawo do informacji o stanie zdrowia, ale opiekun medyczny nie jest osobą, która samodzielnie omawia rozpoznanie, rokowanie, wyniki badań czy plan leczenia. Takie informacje przekazuje lekarz, a w określonym zakresie także pielęgniarka lub inny uprawniony członek personelu. Opiekun może natomiast przekazać swoje obserwacje zespołowi, np. że pacjent zgłasza ból, jest osłabiony albo ma trudności z jedzeniem. Nie powinien jednak interpretować diagnozy, bo to byłoby przekroczenie kompetencji. Podobnie możliwość leczenia przez wybranych lekarzy nie jest czymś, co opiekun może pacjentowi po prostu zagwarantować. Organizacja leczenia zależy od systemu świadczeń, placówki, skierowań, dostępności specjalistów i decyzji medycznych. Częsty błąd myślowy polega na tym, że skoro pacjent ma prawo wyboru, to każda osoba z personelu ma obowiązek ten wybór natychmiast zapewnić. Tak to niestety nie działa. Również dostęp do wszystkich świadczeń medycznych brzmi bardzo szeroko i przez to jest nieprecyzyjne. Pacjent ma prawo do świadczeń odpowiadających jego potrzebom zdrowotnym, udzielanych zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i przepisami, ale nie oznacza to dowolnego dostępu do każdej procedury. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać, że opiekun medyczny najczęściej realizuje prawa pacjenta przez sposób wykonywania opieki: szacunek, dyskrecję, ochronę intymności, spokojną komunikację i niewykraczanie poza swoje uprawnienia.