Wykonując toaletę całego ciała u pacjentki leżącej w łóżku, opiekun medyczny powinien zmienić wodę w misce przed umyciem
Odpowiedź „krocza” jest właściwa, bo w toalecie całego ciała obowiązuje zasada mycia od okolic najczystszych do najbardziej zanieczyszczonych. Okolica krocza jest traktowana jako szczególnie narażona na obecność drobnoustrojów z przewodu pokarmowego i układu moczowo-płciowego, dlatego przed jej umyciem należy przygotować świeżą wodę, najlepiej także osobną myjkę lub rękawicę. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które w praktyce naprawdę robią różnicę, choć wydaje się drobiazgiem. U pacjentki leżącej w łóżku dbamy nie tylko o czystość skóry, ale też o profilaktykę zakażeń, komfort, intymność i poczucie bezpieczeństwa. Przy myciu krocza pacjentkę trzeba osłonić, założyć rękawiczki jednorazowe, myć ruchem od spojenia łonowego w kierunku odbytu, czyli od przodu do tyłu, a nie odwrotnie. Zmiana wody przed tą czynnością ogranicza przenoszenie zanieczyszczeń z innych części ciała i zapobiega sytuacji, w której okolice intymne myte są wodą już zabrudzoną potem, złuszczonym naskórkiem czy resztkami kosmetyku. To jest zgodne z dobrą praktyką higieniczną i zasadami aseptyki w opiece nad osobą niesamodzielną.
Przy toalecie pacjentki leżącej łatwo pomyśleć, że wodę trzeba zmienić przed myciem pleców, klatki piersiowej albo kończyn górnych, bo są to duże powierzchnie skóry i woda może się już zabrudzić. To rozumowanie jest częściowo zrozumiałe, ale nie trafia w najważniejszą zasadę higieny. Plecy, klatka piersiowa i ręce należą do okolic, które zwykle myje się wcześniej, jako względnie czystsze. Oczywiście jeśli woda zrobi się zimna, mętna, bardzo namydlona albo zabrudzona, należy ją wymienić od razu, niezależnie od etapu toalety. Jednak standardowo kluczowy moment zmiany wody przypada przed pielęgnacją krocza, bo jest to okolica największego ryzyka mikrobiologicznego. Typowy błąd polega na ocenianiu tylko „wielkości” mytej części ciała, a nie jej stopnia zanieczyszczenia i ryzyka zakażenia. Klatka piersiowa czy kończyny górne mogą być spocone, ale nie mają takiego kontaktu z florą bakteryjną przewodu pokarmowego i moczowo-płciowego jak okolice intymne. Plecy również myje się ostrożnie, przy okazji obserwując skórę pod kątem zaczerwienień i odleżyn, ale sama ta czynność nie wymaga automatycznie świeżej wody z powodu ryzyka zakażenia. W praktyce opiekun medyczny powinien prowadzić toaletę w logicznej kolejności: od twarzy i górnych części ciała, przez tułów i kończyny, a okolice intymne zostawić na koniec, używając świeżej wody oraz zachowując szczególną intymność pacjentki. Tak jest po prostu bezpieczniej i bardziej profesjonalnie.