Wskaż obowiązującą kolejność wykonywania toalety całego ciała w łóżku.
W tej procedurze najważniejsza jest zasada mycia od miejsc najczystszych do najbardziej zanieczyszczonych oraz od górnych partii ciała ku dolnym. Dlatego prawidłowa kolejność to: twarz, uszy, szyja, klatka piersiowa, kończyny górne, brzuch, plecy i pośladki, kończyny dolne, a na końcu podmycie. Ma to bardzo praktyczne znaczenie, bo ogranicza przenoszenie drobnoustrojów z okolicy krocza, pośladków czy stóp na twarz, klatkę piersiową albo ręce pacjenta. Z mojego doświadczenia taka kolejność też porządkuje pracę i zmniejsza ryzyko, że coś się pominie. Przy toalecie całego ciała w łóżku trzeba pamiętać o intymności chorego, odsłanianiu tylko tej części ciała, którą aktualnie myjemy, zabezpieczeniu łóżka przed zamoczeniem i kontroli temperatury wody. Dobrą praktyką jest zmiana rękawiczek lub przynajmniej użycie osobnej myjki do okolic intymnych. Podczas mycia pleców, pośladków i kończyn dolnych warto od razu obserwować skórę: zaczerwienienia, otarcia, macerację naskórka, obrzęki, pęknięcia na piętach. To nie jest tylko „umycie pacjenta”, ale też ważny element profilaktyki zakażeń i odleżyn. No i trzeba mówić pacjentowi, co się robi, nawet jeśli wydaje się mało kontaktowy.
Nieprawidłowe warianty zwykle wynikają z pomieszania dwóch zasad: wygody osoby wykonującej czynność i zasad higieniczno-epidemiologicznych. W toalecie całego ciała w łóżku nie zaczyna się od klatki piersiowej ani od brzucha, bo wcześniej należy umyć twarz, uszy i szyję, czyli okolice najbardziej „czyste” i jednocześnie ważne dla komfortu pacjenta. Twarz wymaga też delikatniejszego postępowania, często bez mydła albo z bardzo łagodnym preparatem, więc odkładanie jej na później po umyciu innych części ciała byłoby po prostu mało higieniczne. Błędem jest także przesuwanie pleców i pośladków przed kończyny górne czy brzuch, ponieważ okolica pośladkowa jest bardziej narażona na kontakt z potem, kałem, moczem, środkami chłonnymi i florą bakteryjną skóry. Jeżeli po niej wracamy do brzucha, klatki piersiowej albo rąk, to łatwo o przeniesienie zanieczyszczeń. Podobny problem dotyczy sytuacji, gdy kończyny dolne lub okolice krocza pojawiają się za wcześnie w schemacie. Stopy i okolice intymne traktujemy jako części bardziej zanieczyszczone, więc powinny być myte pod koniec, a podmycie wykonuje się na samym końcu, najlepiej z użyciem osobnych rękawiczek, myjki i ręcznika. Częsty błąd myślowy polega na tym, że ktoś układa czynności według tego, co ma „pod ręką” po odsłonięciu pacjenta, a nie według standardu czystości. W praktyce opiekuńczej kolejność ma znaczenie, bo chroni pacjenta przed zakażeniami, zwiększa komfort i pozwala spokojnie obserwować stan skóry, zwłaszcza w miejscach narażonych na odleżyny. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą regułę: od twarzy w dół, od czystego do brudnego, okolice intymne zawsze na końcu.