Krążenie duże to obieg krwi
Krążenie duże, czyli krążenie systemowe, zaczyna się w lewej komorze serca. To właśnie stąd krew utlenowana jest wyrzucana do aorty, a potem przez tętnice, tętniczki i naczynia włosowate dociera do tkanek całego organizmu. Tam oddaje tlen i składniki odżywcze, a odbiera CO₂ oraz produkty przemiany materii. Następnie krew żylna wraca żyłami do żyły głównej górnej i dolnej, a kończy swój obieg w prawym przedsionku serca. Dlatego zapis: z lewej komory na obwód, do prawego przedsionka serca jest poprawny. W praktyce ta wiedza przydaje się np. przy rozumieniu ciśnienia tętniczego, tętna, objawów niewydolności krążenia czy sinicy obwodowej. Moim zdaniem warto zapamiętać prostą zasadę: lewa komora wysyła krew na całe ciało, prawa komora wysyła krew tylko do płuc. To bardzo pomaga nie pomylić krążenia dużego z małym. W opiece medycznej znajomość tego mechanizmu jest ważna przy obserwacji pacjenta, ocenie duszności, obrzęków kończyn, bladości skóry i tolerancji wysiłku, bo te objawy często mają związek z pracą serca i naczyń.
Krążenie duże nie zaczyna się w przedsionku, tylko w komorze, ponieważ to komory są głównymi pompami wyrzucającymi krew pod odpowiednim ciśnieniem. Lewy przedsionek jedynie przyjmuje krew utlenowaną z żył płucnych i przekazuje ją do lewej komory, więc opis prowadzący z lewego przedsionka do prawego przedsionka pomija najważniejszy etap: wyrzut krwi do aorty i przepływ przez tkanki obwodowe. To częsty błąd, bo nazwy jam serca brzmią podobnie i łatwo skupić się na samym przejściu między przedsionkami, ale fizjologicznie takiego prostego obiegu nie ma.
Prawy przedsionek również nie wysyła krwi na obwód. On przyjmuje krew żylną z organizmu, czyli krew ubogą w tlen, która wraca żyłą główną górną i dolną. Z prawego przedsionka krew trafia do prawej komory, a dopiero potem do płuc. Gdy ktoś wybiera opis z prawego przedsionka na obwód do lewej komory, zwykle myli kierunek przepływu i rolę poszczególnych jam serca. Krew w sercu nie krąży dowolnie, tylko zgodnie z pracą zastawek i gradientem ciśnień.
Opis z prawej komory do lewego przedsionka dotyczy natomiast krążenia małego, czyli płucnego. Prawa komora tłoczy krew do pnia płucnego, dalej do płuc, gdzie zachodzi wymiana gazowa: oddanie CO₂ i pobranie tlenu. Potem krew wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka. To jest potrzebne do natlenowania krwi, ale nie jest krążeniem dużym. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: duże krążenie obsługuje całe ciało, a małe krążenie obsługuje płuca. Ta prosta mapa bardzo ułatwia późniejsze rozumienie pomiaru ciśnienia, tętna oraz obserwacji objawów krążeniowych u pacjenta.
Prawy przedsionek również nie wysyła krwi na obwód. On przyjmuje krew żylną z organizmu, czyli krew ubogą w tlen, która wraca żyłą główną górną i dolną. Z prawego przedsionka krew trafia do prawej komory, a dopiero potem do płuc. Gdy ktoś wybiera opis z prawego przedsionka na obwód do lewej komory, zwykle myli kierunek przepływu i rolę poszczególnych jam serca. Krew w sercu nie krąży dowolnie, tylko zgodnie z pracą zastawek i gradientem ciśnień.
Opis z prawej komory do lewego przedsionka dotyczy natomiast krążenia małego, czyli płucnego. Prawa komora tłoczy krew do pnia płucnego, dalej do płuc, gdzie zachodzi wymiana gazowa: oddanie CO₂ i pobranie tlenu. Potem krew wraca żyłami płucnymi do lewego przedsionka. To jest potrzebne do natlenowania krwi, ale nie jest krążeniem dużym. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać: duże krążenie obsługuje całe ciało, a małe krążenie obsługuje płuca. Ta prosta mapa bardzo ułatwia późniejsze rozumienie pomiaru ciśnienia, tętna oraz obserwacji objawów krążeniowych u pacjenta.