W sytuacji, gdy opiekun zauważy, że pacjent nie przestrzega diety cukrzycowej, powinien
Najlepszym postępowaniem opiekuna jest wyjaśnienie pacjentowi celu stosowania diety cukrzycowej, bo opieka nad osobą chorą na cukrzycę nie polega na wydawaniu rozkazów, tylko na wspieraniu, edukowaniu i motywowaniu do bezpiecznych zachowań. Dieta cukrzycowa pomaga utrzymywać glikemię na możliwie stabilnym poziomie, ogranicza ryzyko hiperglikemii, hipoglikemii, powikłań naczyniowych, problemów z gojeniem ran czy pogorszenia ogólnego samopoczucia. Pacjent często łamie zalecenia nie dlatego, że „robi na złość”, ale dlatego, że nie rozumie konsekwencji albo ma swoje przyzwyczajenia. Moim zdaniem spokojna rozmowa działa tu dużo lepiej niż presja. W praktyce opiekun może powiedzieć prostym językiem, że słodycze, słodzone napoje czy duże porcje białego pieczywa mogą szybko podnieść poziom glukozy we krwi, a regularne posiłki i właściwy dobór produktów pomagają uniknąć osłabienia, senności, wzmożonego pragnienia i częstego oddawania moczu. Zgodnie z dobrą praktyką opiekun powinien też obserwować pacjenta, zgłosić niepokojące zachowania pielęgniarce lub lekarzowi i wspierać realizację zaleceń zespołu terapeutycznego, ale bez naruszania godności i samodzielności pacjenta.
W tej sytuacji łatwo pomyśleć, że trzeba zareagować stanowczo i po prostu zmusić pacjenta do przestrzegania diety, ale w opiece medycznej takie podejście zwykle jest mało skuteczne i może naruszać prawa pacjenta. Nakazywanie stosowania się do zaleceń lekarza brzmi zdecydowanie, jednak pacjent ma prawo do informacji, współdecydowania i zachowania godności. Opiekun medyczny nie powinien budować relacji na przymusie, bo wtedy pacjent może się zamknąć, ukrywać jedzenie albo całkiem stracić zaufanie do personelu. Z mojego doświadczenia, dużo lepiej działa spokojne tłumaczenie i sprawdzenie, czy pacjent w ogóle rozumie, po co ta dieta jest zalecona. Równie problematyczne jest samodzielne zabieranie jedzenia z szafki przyłóżkowej. Nawet jeśli produkty są niewskazane w cukrzycy, opiekun nie powinien bez zgody pacjenta ingerować w jego rzeczy osobiste, chyba że istnieje bezpośrednie zagrożenie i decyzja jest uzgodniona z personelem odpowiedzialnym. To zahacza o autonomię pacjenta i może zostać odebrane jako kara. Samo poinformowanie pacjenta o wysokim poziomie cukru we krwi też nie rozwiązuje sprawy, zwłaszcza jeśli opiekun nie wykonuje i nie interpretuje pomiarów samodzielnie poza zakresem swoich kompetencji. Wynik glikemii powinien być przekazany pielęgniarce lub lekarzowi zgodnie z procedurą. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że mylimy kontrolowanie pacjenta z opieką. Dobra opieka to edukacja, motywowanie, obserwacja, zgłaszanie problemu zespołowi terapeutycznemu i wspieranie pacjenta w codziennych wyborach żywieniowych.