Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek informowania pacjenta
Zakład opieki zdrowotnej ma obowiązek informować pacjenta o planowanych czynnościach pielęgnacyjnych, bo pacjent nie jest tylko biernym odbiorcą opieki. Ma prawo wiedzieć, co będzie przy nim wykonywane, po co, w jakim zakresie i czego może się spodziewać. Dotyczy to np. toalety w łóżku, zmiany pozycji, karmienia, pomocy przy wydalaniu, profilaktyki odleżyn, pomiarów parametrów życiowych czy przygotowania do zabiegu pielęgnacyjnego. Z mojego doświadczenia, jasne wyjaśnienie nawet prostej czynności bardzo zmniejsza lęk pacjenta i poprawia współpracę. Dobra praktyka wygląda tak: opiekun lub pielęgniarka przedstawia się, informuje pacjenta o planowanym działaniu, pyta o zgodę albo przynajmniej akceptację, dba o intymność i bezpieczeństwo. To wynika z praw pacjenta, zasad komunikacji terapeutycznej oraz poszanowania godności chorego. Informacje o dokumentacji, lekach czy dezynfekcji są ważne organizacyjnie, ale nie są tym podstawowym obowiązkiem wobec pacjenta w tej sytuacji.
W tym pytaniu łatwo pomylić obowiązki placówki wobec pacjenta z wewnętrznymi procedurami organizacyjnymi zakładu opieki zdrowotnej. Pacjent ma prawo do informacji, ale przede wszystkim takiej, która dotyczy jego osoby, jego stanu zdrowia, planowanej opieki, zabiegów pielęgnacyjnych i sposobu postępowania przy nim. Dlatego najważniejsze jest poinformowanie go o planowanych czynnościach pielęgnacyjnych. Chodzi o zwykłe, praktyczne rzeczy: zmiana opatrunku, toaleta ciała, pomoc przy karmieniu, zmiana pozycji, pomiar temperatury czy przygotowanie do transportu. Bez takiej informacji pacjent może czuć się zaskoczony, zawstydzony albo potraktowany przedmiotowo, a to jest niezgodne z zasadą poszanowania godności i autonomii pacjenta.
Informacja o rodzaju dokumentacji prowadzonej w oddziale dotyczy bardziej organizacji pracy i dokumentowania świadczeń. Pacjent ma oczywiście prawo wglądu do swojej dokumentacji medycznej na określonych zasadach, ale nie oznacza to, że przy każdej sytuacji opiekuńczej placówka ma obowiązek szczegółowo omawiać rodzaje formularzy czy kart używanych w oddziale. Zasady przechowywania leków również są ważne, lecz są elementem bezpieczeństwa farmakoterapii i odpowiedzialności personelu. Pacjent powinien wiedzieć, jakie leki otrzymuje, ale nie musi znać procedury magazynowania leków w dyżurce. Podobnie zasady dezynfekcji sprzętu należą do procedur sanitarno-epidemiologicznych. To personel ma obowiązek ich przestrzegać, a nie przerzucać tę wiedzę na pacjenta. Typowy błąd myślowy polega tu na uznaniu, że skoro coś jest ważne w placówce, to automatycznie jest główną informacją należną pacjentowi. A w praktyce kluczowe jest to, co bezpośrednio dotyczy jego ciała, zgody, komfortu i bezpieczeństwa podczas opieki.
Informacja o rodzaju dokumentacji prowadzonej w oddziale dotyczy bardziej organizacji pracy i dokumentowania świadczeń. Pacjent ma oczywiście prawo wglądu do swojej dokumentacji medycznej na określonych zasadach, ale nie oznacza to, że przy każdej sytuacji opiekuńczej placówka ma obowiązek szczegółowo omawiać rodzaje formularzy czy kart używanych w oddziale. Zasady przechowywania leków również są ważne, lecz są elementem bezpieczeństwa farmakoterapii i odpowiedzialności personelu. Pacjent powinien wiedzieć, jakie leki otrzymuje, ale nie musi znać procedury magazynowania leków w dyżurce. Podobnie zasady dezynfekcji sprzętu należą do procedur sanitarno-epidemiologicznych. To personel ma obowiązek ich przestrzegać, a nie przerzucać tę wiedzę na pacjenta. Typowy błąd myślowy polega tu na uznaniu, że skoro coś jest ważne w placówce, to automatycznie jest główną informacją należną pacjentowi. A w praktyce kluczowe jest to, co bezpośrednio dotyczy jego ciała, zgody, komfortu i bezpieczeństwa podczas opieki.