W okresie rzutu stwardnienia rozsianego u pacjenta często występuje
W okresie rzutu stwardnienia rozsianego często pojawia się osłabienie siły mięśni szkieletowych, bo rzut oznacza nasilenie lub wystąpienie nowych objawów neurologicznych związanych z uszkodzeniem osłonek mielinowych w ośrodkowym układzie nerwowym. Gdy przewodzenie impulsów nerwowych w mózgu lub rdzeniu kręgowym jest zaburzone, pacjent może mieć niedowład kończyny, szybciej się męczyć, gorzej chodzić, potykać się, mieć problem ze wstawaniem z łóżka albo utrzymaniem przedmiotów w dłoni. W praktyce opiekuńczej ważna jest obserwacja: czy chód jest mniej pewny, czy pacjent potrzebuje większej pomocy przy toalecie, ubieraniu, transferze na wózek, czy zgłasza uczucie ciężkich nóg. Moim zdaniem to jeden z tych objawów, których nie wolno bagatelizować, bo zwiększa ryzyko upadku i nagłej utraty samodzielności. Dobra praktyka to zapewnienie bezpiecznego otoczenia, asekuracja podczas pionizacji, zgłoszenie nasilenia objawów pielęgniarce lub lekarzowi oraz wspieranie pacjenta bez wyręczania go we wszystkim, jeśli jeszcze może coś zrobić sam.
W stwardnieniu rozsianym łatwo pomylić objawy, bo choroba daje bardzo różny obraz kliniczny, ale jej istota dotyczy przede wszystkim ośrodkowego układu nerwowego, czyli mózgu i rdzenia kręgowego. Zaburzenie funkcjonowania mięśnia sercowego nie jest typowym objawem rzutu SM. Serce może być oczywiście chore u tej samej osoby z innych powodów, na przykład przy chorobie wieńcowej czy zaburzeniach rytmu, ale nie jest to charakterystyczny mechanizm rzutu demielinizacyjnego. Podobnie uszkodzenie chrząstki stawowej kojarzy się raczej ze zmianami zwyrodnieniowymi, przeciążeniem stawów albo chorobami reumatologicznymi, a nie z ostrym pogorszeniem neurologicznym w SM. Zapalenie wielonerwowe dotyczy nerwów obwodowych i częściej pasuje do polineuropatii, na przykład cukrzycowej, toksycznej lub pozapalnej. W SM problem leży wyżej, w drogach nerwowych centralnych, dlatego objawy to niedowłady, zaburzenia czucia, widzenia, równowagi, koordynacji, czasem problemy z mikcją i wyraźna męczliwość. Typowy błąd myślowy polega na tym, że każde osłabienie pacjenta traktuje się ogólnie, bez rozróżnienia układu nerwowego, mięśni, serca i stawów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać to praktycznie: przy rzucie SM opiekun obserwuje, czy pacjent gorzej chodzi, słabiej chwyta, ma większe ryzyko upadku i czy potrzebuje szybkiego przekazania informacji zespołowi medycznemu. To ma realne znaczenie dla bezpieczeństwa chorego.