Mydło przeznaczone do mycia skóry wokół kolostomii powinno mieć pH równe
Odpowiedź 5,5 jest właściwa, bo skóra wokół kolostomii powinna być myta środkiem o pH zbliżonym do naturalnego pH zdrowej skóry, czyli lekko kwaśnym. Najczęściej przyjmuje się wartość około 5,5. Taki odczyn pomaga utrzymać tzw. płaszcz hydrolipidowy skóry i kwaśną barierę ochronną, która ogranicza nadmierne namnażanie drobnoustrojów, zmniejsza przesuszenie oraz ryzyko podrażnień. W pielęgnacji skóry peristomalnej, czyli wokół stomii, to jest szczególnie ważne, bo ta okolica jest często narażona na wilgoć, treść jelitową, odklejanie przylepca i mechaniczne pocieranie. Moim zdaniem to jedna z tych małych rzeczy, które robią dużą różnicę w praktyce. Dobre postępowanie to delikatne mycie skóry letnią wodą i łagodnym mydłem lub preparatem myjącym o pH około 5,5, dokładne osuszenie skóry przez przykładanie ręcznika, a nie tarcie, oraz dopiero potem założenie płytki lub worka stomijnego. Warto unikać mydeł silnie perfumowanych, tłustych balsamów, spirytusu i agresywnych środków dezynfekcyjnych, bo mogą drażnić skórę albo pogarszać przyczepność sprzętu stomijnego. W standardach dobrej praktyki pielęgnacyjnej podkreśla się, że skóra wokół stomii powinna wyglądać możliwie tak samo jak skóra na brzuchu obok: bez zaczerwienienia, maceracji, nadżerek i pieczenia.
W tym pytaniu łatwo pomylić pH neutralne chemicznie z pH korzystnym dla skóry. Woda ma pH około 7, ale zdrowa skóra nie jest obojętna, tylko lekko kwaśna. Dlatego środek do mycia skóry wokół kolostomii powinien mieć pH około 5,5, a nie wartości przesunięte w stronę obojętną albo zasadową. Wybór 6,5 może wynikać z myślenia, że im bliżej 7, tym bezpieczniej. W pielęgnacji skóry to jednak nie do końca działa. Zbyt wysokie pH osłabia kwaśny płaszcz ochronny, może sprzyjać przesuszeniu, podrażnieniu i zaburzeniu naturalnej mikroflory. Przy stomii ma to większe znaczenie, bo płytka stomijna jest odklejana regularnie, a skóra ma kontakt z wilgocią i czasem z treścią jelitową. Wartość 7,5 jest już wyraźnie bardziej zasadowa w porównaniu z naturalnym odczynem skóry, więc taki preparat może nasilać pieczenie, zaczerwienienie i macerację, szczególnie gdy pacjent ma wrażliwą skórę albo sprzęt stomijny nie przylega idealnie. Z kolei 4,5 wydaje się podobne, bo też jest kwaśne, ale może być zbyt niskie dla rutynowego, codziennego mycia tej delikatnej okolicy. Nie chodzi o to, żeby skórę mocno zakwaszać, tylko żeby wspierać jej naturalną barierę. Typowy błąd polega na traktowaniu pH jako mało ważnego szczegółu. A w opiece stomijnej szczegóły decydują o tym, czy worek dobrze się trzyma, czy pacjent nie ma bólu i czy skóra nie zaczyna się szybko psuć. Najbezpieczniej wybierać łagodne środki myjące, bez alkoholu, mocnych substancji zapachowych i tłustych dodatków, najlepiej opisane jako odpowiednie do skóry wrażliwej lub do pielęgnacji okolicy stomii.