Opiekun medyczny zauważył, że podopieczny dostał krwotoku z nosa. Co powinien zrobić w pierwszej kolejności udzielając mu pierwszej pomocy?
W tej sytuacji najważniejsze jest takie ułożenie podopiecznego, żeby krew mogła swobodnie wypływać na zewnątrz, a nie spływała do gardła. Posadzenie osoby z głową pochyloną do przodu ogranicza ryzyko zachłyśnięcia, połykania krwi, nudności i wymiotów. To jest bardzo praktyczna zasada, często podkreślana w pierwszej pomocy: przy krwawieniu z nosa nie odchylamy głowy do tyłu. Luźno przytrzymany opatrunek pozwala kontrolować krwawienie i chroni ubranie oraz otoczenie, ale nie wolno głęboko upychać materiału w nozdrzach, bo można uszkodzić śluzówkę. Zimny okład na nasadę nosa i kark działa obkurczająco na naczynia krwionośne, więc może zmniejszyć intensywność krwawienia. Moim zdaniem warto też pamiętać o rękawiczkach ochronnych, bo kontakt z krwią zawsze traktujemy jako potencjalnie zakaźny. Trzeba obserwować stan podopiecznego: kolor skóry, zawroty głowy, osłabienie, tętno, ilość utraconej krwi. Jeśli krwawienie nie ustępuje po kilkunastu minutach, jest bardzo obfite, wystąpiło po urazie albo osoba przyjmuje leki przeciwkrzepliwe, należy wezwać pomoc medyczną lub powiadomić pielęgniarkę/lekarza zgodnie z procedurą placówki.
Przy krwotoku z nosa częstym błędem jest myślenie, że najlepiej położyć podopiecznego, bo wtedy odpocznie i będzie bezpieczniej. W praktyce pozycja leżąca płasko może pogorszyć sytuację, ponieważ krew zaczyna spływać do gardła i dalej do żołądka. Podopieczny może ją połykać, zakrztusić się, dostać nudności albo zwymiotować. Do tego opiekun gorzej ocenia rzeczywistą ilość krwi, bo część nie wypływa na zewnątrz. Ucisk skrzydełek nosa bywa elementem postępowania, ale samo położenie płasko jest tutaj niekorzystne i nie powinno być pierwszym wyborem. Ułożenie na boku kojarzy się z pozycją bezpieczną, dlatego wiele osób odruchowo wybiera takie rozwiązanie. Ma ono sens głównie przy osobie nieprzytomnej, z ryzykiem zachłyśnięcia, ale u przytomnego podopiecznego z typowym krwawieniem z nosa lepsza jest pozycja siedząca z głową pochyloną do przodu. Sam zimny okład nie wystarczy, jeśli pozycja ciała jest źle dobrana. Szczególnie niebezpieczne jest odchylanie głowy do tyłu. Wygląda to tak, jakby krwawienie było mniejsze, bo krew nie wypływa z nosa, ale ona po prostu spływa do gardła. To taki pozorny sukces, a nie realna pomoc. Zakładanie opatrunku na nos przy odchylonej głowie może dodatkowo utrudnić ocenę krwawienia i opóźnić właściwe działania. Dobra praktyka w opiece medycznej polega na zapewnieniu drożności dróg oddechowych, kontroli krwawienia, ochronie przed kontaktem z krwią i obserwacji objawów ogólnych, a nie na ukrywaniu krwi czy wymuszaniu pozycji, która zwiększa ryzyko zachłyśnięcia.