Podstawowym prawem pacjenta, korzystającego ze świadczeń medycznych, jest prawo do
Prawo do informacji o planowanym leczeniu i pielęgnacji jest jednym z podstawowych praw pacjenta. Chodzi o to, że pacjent nie powinien być tylko biernym odbiorcą świadczeń medycznych, ale ma wiedzieć, co będzie z nim robione, po co, jakie są możliwe skutki, ryzyko i jakie są alternatywy. W praktyce oznacza to np. wyjaśnienie pacjentowi, dlaczego będzie miał założony opatrunek, dlaczego trzeba zmieniać pozycję ciała, jak będzie wyglądało przygotowanie do zabiegu albo na czym polega plan pielęgnacji po operacji. Bez takiej informacji pacjent nie może świadomie współpracować z personelem ani wyrazić świadomej zgody na określone działania. Moim zdaniem to jest bardzo ważne, bo dobrze poinformowany pacjent zwykle mniej się boi i lepiej stosuje się do zaleceń. Standardem dobrej praktyki jest przekazywanie informacji jasno, spokojnie, językiem dopasowanym do wieku, stanu zdrowia i możliwości zrozumienia pacjenta. Opiekun medyczny nie zastępuje lekarza w wyjaśnianiu diagnozy czy leczenia specjalistycznego, ale w swoim zakresie powinien informować o czynnościach pielęgnacyjnych, obserwować reakcję pacjenta i zgłaszać zespołowi terapeutycznemu, gdy pacjent czegoś nie rozumie lub ma obawy.
W tym pytaniu łatwo pomylić prawa pacjenta z przywilejami socjalnymi albo zasadami finansowania świadczeń. Podstawowe prawo pacjenta nie polega na tym, że automatycznie dostaje ulgę na płatne procedury medyczne czy pobyt w sanatorium. Takie sprawy zależą od przepisów refundacyjnych, skierowania, decyzji odpowiedniej instytucji, dostępności świadczeń i często od spełnienia konkretnych kryteriów medycznych. To nie jest ogólne, podstawowe prawo każdego pacjenta w kontakcie z personelem medycznym.
Podobnie pobyt w szpitalu nie przysługuje w przypadku każdej choroby. Hospitalizacja jest uzasadniona wtedy, gdy stan pacjenta wymaga diagnostyki, leczenia lub nadzoru, których nie da się bezpiecznie wykonać w warunkach ambulatoryjnych albo domowych. Wiele chorób można leczyć w poradni, w domu, w opiece długoterminowej lub rehabilitacyjnej. Myślenie, że każda choroba równa się szpital, jest dość częstym błędem, ale w praktyce szpital ma być miejscem leczenia stanów wymagających intensywniejszej opieki.
Nieprawidłowe jest też założenie, że pacjent ma zniżkę na wszystkie leki przepisane przez lekarza prowadzącego. Refundacja leków zależy od wykazu refundacyjnego, wskazań medycznych, poziomu odpłatności i uprawnień pacjenta. Sam fakt wypisania recepty przez lekarza nie oznacza automatycznej zniżki. Z mojego doświadczenia uczniowie często kojarzą prawa pacjenta głównie z pieniędzmi, refundacją albo dostępem do świadczeń, a sedno jest inne: pacjent ma prawo do poszanowania godności, tajemnicy informacji, świadomej zgody oraz rzetelnej informacji o leczeniu i pielęgnacji. To właśnie informacja pozwala mu rozumieć sytuację, zadawać pytania i współpracować z personelem w bezpieczny sposób.
Podobnie pobyt w szpitalu nie przysługuje w przypadku każdej choroby. Hospitalizacja jest uzasadniona wtedy, gdy stan pacjenta wymaga diagnostyki, leczenia lub nadzoru, których nie da się bezpiecznie wykonać w warunkach ambulatoryjnych albo domowych. Wiele chorób można leczyć w poradni, w domu, w opiece długoterminowej lub rehabilitacyjnej. Myślenie, że każda choroba równa się szpital, jest dość częstym błędem, ale w praktyce szpital ma być miejscem leczenia stanów wymagających intensywniejszej opieki.
Nieprawidłowe jest też założenie, że pacjent ma zniżkę na wszystkie leki przepisane przez lekarza prowadzącego. Refundacja leków zależy od wykazu refundacyjnego, wskazań medycznych, poziomu odpłatności i uprawnień pacjenta. Sam fakt wypisania recepty przez lekarza nie oznacza automatycznej zniżki. Z mojego doświadczenia uczniowie często kojarzą prawa pacjenta głównie z pieniędzmi, refundacją albo dostępem do świadczeń, a sedno jest inne: pacjent ma prawo do poszanowania godności, tajemnicy informacji, świadomej zgody oraz rzetelnej informacji o leczeniu i pielęgnacji. To właśnie informacja pozwala mu rozumieć sytuację, zadawać pytania i współpracować z personelem w bezpieczny sposób.