Opiekun medyczny zmierzył chorej temperaturę ciała, tętno i ciśnienie tętnicze krwi. Którą metodę zbierania danych wykorzystał?
W tej sytuacji opiekun medyczny wykorzystał metodę pomiaru, bo uzyskał dane za pomocą sprzętu i konkretnej czynności technicznej: termometru, ciśnieniomierza oraz oceny tętna, np. palpacyjnie na tętnicy promieniowej albo z użyciem pulsoksymetru, jeśli jest dostępny. Pomiar daje wynik liczbowy, czyli temperaturę ciała w °C, wartość ciśnienia tętniczego w mmHg oraz częstość tętna w uderzeniach na minutę. To są parametry życiowe, bardzo ważne w codziennej ocenie stanu pacjenta. Moim zdaniem łatwo tu pomylić pomiar z obserwacją, bo podczas pomiaru też patrzymy na pacjenta, ale sedno jest inne: wynik powstaje przez zmierzenie konkretnej wartości. W dobrej praktyce opiekun powinien wykonać pomiar zgodnie z procedurą, zadbać o higienę rąk, sprawny sprzęt, właściwą pozycję chorej, a potem przekazać lub zapisać wynik w dokumentacji zgodnie z zasadami placówki. Jeśli wynik jest niepokojący, np. bardzo wysoka gorączka, tętno znacznie przyspieszone albo ciśnienie mocno odbiega od normy, trzeba zgłosić to pielęgniarce lub innemu członkowi zespołu medycznego. Sam pomiar nie jest jeszcze diagnozą, ale jest podstawą do dalszej oceny stanu chorego.
W tym pytaniu kluczowe jest odróżnienie sposobu pozyskiwania informacji od samego rodzaju informacji. Temperatura ciała, tętno i ciśnienie tętnicze krwi są parametrami życiowymi, które uzyskuje się przez pomiar, czyli przez wykonanie konkretnej czynności z użyciem odpowiedniej techniki lub sprzętu. Obserwacja polega raczej na zauważeniu objawów i zachowania pacjenta, na przykład bladości skóry, duszności, potliwości, niepokoju, senności albo trudności w poruszaniu się. Oczywiście podczas mierzenia ciśnienia czy temperatury opiekun też obserwuje chorego, ale nie ta metoda jest tu główna. Typowy błąd polega na tym, że ktoś widzi kontakt z pacjentem i od razu zaznacza obserwację, a przecież wynik 38,5°C albo 140/90 mmHg nie pochodzi z samego patrzenia. Wywiad oznacza zbieranie danych przez rozmowę, czyli pytanie pacjenta lub rodziny o dolegliwości, przebieg choroby, samopoczucie, leki czy nawyki. Gdy pacjent mówi, że jest mu zimno albo boli go głowa, to jest informacja z wywiadu, ale temperatura musi być zmierzona. Dokumentacja natomiast służy do odczytania lub zapisania danych, np. w karcie obserwacji, raporcie pielęgniarskim albo historii choroby. Nie jest to metoda wykonania samego badania parametrów. Z mojego doświadczenia najlepiej zapamiętać prostą zasadę: jeżeli pojawia się liczbowy wynik uzyskany termometrem, ciśnieniomierzem lub przez liczenie tętna, mówimy o pomiarze. Potem dopiero wynik można udokumentować i przekazać zespołowi terapeutycznemu.