Których problemów należy się spodziewać u młodego podopiecznego z cukrzycą typu 1?
U młodego podopiecznego z cukrzycą typu 1 najbardziej należy spodziewać się zwiększonego pragnienia, oddawania dużej ilości moczu oraz osłabienia. Wynika to z niedoboru insuliny. Glukoza nie może prawidłowo wejść do komórek, więc jej stężenie we krwi rośnie, a nerki próbują usunąć nadmiar glukozy z moczem. To powoduje tzw. diurezę osmotyczną, czyli częste i obfite oddawanie moczu. Organizm traci wodę, dlatego pojawia się silne pragnienie, suchość w ustach, czasem ból głowy i ogólne rozbicie. Osłabienie jest związane z odwodnieniem i tym, że komórki mimo wysokiej glikemii są trochę jakby bez paliwa. W praktyce opiekun powinien obserwować ilość wypijanych płynów, częstość mikcji, stan świadomości, zapach acetonu z ust, nudności, wymioty i oddech przyspieszony, bo to mogą być objawy kwasicy ketonowej. Dobrą praktyką jest szybkie zgłoszenie takich objawów pielęgniarce lub lekarzowi oraz, jeśli jest to w zakresie procedur placówki, kontrola glikemii glukometrem i odnotowanie wyniku. Moim zdaniem to jedna z tych sytuacji, gdzie spokojna obserwacja i szybka reakcja naprawdę robią różnicę.
W cukrzycy typu 1 u młodej osoby trzeba przede wszystkim myśleć o objawach wynikających z hiperglikemii i niedoboru insuliny, a nie od razu o późnych, wieloletnich powikłaniach naczyniowych. Owrzodzenia kończyn dolnych i parestezje mogą występować w przebiegu neuropatii cukrzycowej oraz zaburzeń ukrwienia, ale zwykle dotyczą osób chorujących długo, często dorosłych lub starszych. Nie są typowym pierwszym obrazem cukrzycy typu 1 u młodego podopiecznego. Wilgotna skóra bardziej kojarzy się z hipoglikemią, czyli zbyt niskim poziomem glukozy, zwłaszcza gdy towarzyszy jej drżenie rąk, niepokój i bladość. Nocne poty też mogą pasować do hipoglikemii, ale utrata apetytu i brak tętna na kończynach dolnych nie tworzą typowego zestawu dla świeżej cukrzycy typu 1; brak tętna sugeruje raczej poważny problem naczyniowy, wymagający pilnej oceny. Świąd skóry i zajady w kącikach ust mogą pojawić się przy przewlekłej hiperglikemii, zakażeniach grzybiczych lub przesuszeniu skóry, ale wzrost masy ciała nie jest klasyczny dla nierozpoznanej cukrzycy typu 1. Częściej obserwuje się chudnięcie mimo jedzenia, bo organizm spala tłuszcze i białka. Typowy błąd polega na mieszaniu objawów cukrzycy typu 1, cukrzycy typu 2, hipoglikemii oraz przewlekłych powikłań. W opiece praktycznej ważne jest, żeby odróżniać objawy ostre, takie jak wzmożone pragnienie, wielomocz i osłabienie, od zmian rozwijających się latami. Takie rozróżnienie pomaga szybciej zareagować i nie przegapić stanu zagrożenia, na przykład kwasicy ketonowej.