Który przybór będzie pomocny pacjentowi po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego podczas wykonywania czynności samoobsługowych?
A. Ułatwiający przeciąganie guzików w ubraniach.
B. Do zakładania skarpet.
C. Do zakładania butów z krótką rączką.
D. Ułatwiający zasuwanie suwaków w spodniach.
Najbardziej przydatnym przyborem po wszczepieniu endoprotezy stawu biodrowego jest pomoc do zakładania skarpet, czyli tzw. zakładacz do skarpet. Wynika to z ograniczeń pooperacyjnych, które mają chronić sztuczny staw przed zwichnięciem i przeciążeniem. Pacjent zwykle nie powinien nadmiernie zginać biodra, szczególnie powyżej około 90°, krzyżować nóg ani wykonywać gwałtownych skrętów kończyny do środka, oczywiście zgodnie z zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty. Zakładanie skarpety normalnie wymaga pochylenia tułowia i przyciągnięcia stopy do ręki, a to właśnie może naruszyć zasady bezpieczeństwa po endoprotezoplastyce. Zakładacz pozwala wsunąć skarpetę na specjalną rynienkę, opuścić ją do stopy i naciągnąć bez głębokiego schylania się. W praktyce opiekun powinien nauczyć pacjenta spokojnego używania tego sprzętu, najlepiej w pozycji siedzącej na stabilnym krześle z podłokietnikami. Moim zdaniem to drobny przyrząd, ale bardzo poprawia samodzielność i daje pacjentowi poczucie kontroli nad codziennymi czynnościami. Dobrą praktyką jest też stosowanie podwyższonego siedziska, chwytaka oraz łyżki do butów z długą rączką, ale akurat w tym pytaniu chodzi o pomoc przy skarpetach.
Po endoprotezoplastyce stawu biodrowego najważniejsze jest takie wykonywanie samoobsługi, żeby nie doprowadzać do nadmiernego zgięcia, przywiedzenia i rotacji w operowanym biodrze. Dlatego nie każdy przybór do ubierania będzie tu równie sensowny. Przyrządy ułatwiające zasuwanie suwaków albo przeciąganie guzików są bardzo przydatne, ale głównie u osób z ograniczoną sprawnością rąk, na przykład przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, niedowładzie po udarze, drżeniu w chorobie Parkinsona czy osłabionej precyzji chwytu. One rozwiązują problem manualny, a nie problem bezpiecznego zakresu ruchu w stawie biodrowym. Typowy błąd polega na tym, że ktoś kojarzy samoobsługę ogólnie z ubraniem i wybiera dowolny pomocniczy gadżet, zamiast zastanowić się, jaki ruch jest ryzykowny po operacji. Również łyżka do butów z krótką rączką nie jest najlepszym wyborem, bo wymusza pochylenie tułowia w dół i zbliżenie ręki do stopy. W dobrej praktyce zaleca się raczej długą łyżkę do butów, chwytak oraz zakładacz do skarpet. To pozwala pacjentowi zachować samodzielność, ale bez łamania zaleceń pooperacyjnych. Z mojego doświadczenia uczniowie często mylą sprzęt dla pacjentów z ograniczeniami dłoni ze sprzętem dla pacjentów po operacjach ortopedycznych. Tu kluczowe jest biodro, jego ochrona i bezpieczna ergonomia ruchu, a nie samo ułatwienie zapinania ubrania.