Ocena stopnia samodzielności przy wykonywaniu prostych czynności życia codziennego przez pacjenta jest dokonywana w skali
Skala Barthel służy do oceny stopnia samodzielności pacjenta w podstawowych czynnościach życia codziennego, czyli tzw. ADL. Ocenia się w niej między innymi spożywanie posiłków, przemieszczanie się z łóżka na krzesło, utrzymanie higieny osobistej, korzystanie z toalety, kąpiel, chodzenie po powierzchni płaskiej, wchodzenie po schodach oraz kontrolę oddawania moczu i stolca. Wynik pomaga określić, czy pacjent jest samodzielny, częściowo zależny, czy wymaga dużej pomocy opiekuna. W praktyce opiekuna medycznego to bardzo ważne, bo od tej oceny zależy plan pielęgnacji, dobór sprzętu pomocniczego, zakres asekuracji i organizacja dnia chorego. Moim zdaniem skala Barthel jest jedną z bardziej praktycznych skal, bo szybko pokazuje, w czym pacjent naprawdę potrzebuje wsparcia, a nie tylko jak wygląda jego rozpoznanie medyczne. W dobrych praktykach opiekuńczych wynik skali powinien być traktowany jako punkt wyjścia do obserwacji, a nie jako etykieta pacjenta na stałe, bo sprawność może się poprawiać albo pogarszać.
Ocena samodzielności pacjenta w prostych czynnościach życia codziennego dotyczy skali Barthel, a nie innych skal używanych w medycynie i opiece. Łatwo się tu pomylić, bo wszystkie wymienione nazwy są stosowane w ochronie zdrowia, ale każda ma zupełnie inne przeznaczenie. Skala Norton służy przede wszystkim do oceny ryzyka powstania odleżyn. Bierze pod uwagę m.in. stan fizyczny, psychiczny, aktywność, zdolność poruszania się i nietrzymanie moczu lub stolca. Jest więc związana z profilaktyką odleżyn, zmianą pozycji, materacem przeciwodleżynowym i obserwacją skóry, a nie z pełną oceną samodzielności w jedzeniu, toalecie czy przemieszczaniu. Skala Glasgow ocenia poziom świadomości pacjenta, zwłaszcza po urazach głowy, udarach lub w stanach nagłych. Analizuje otwieranie oczu, odpowiedź słowną i odpowiedź ruchową. To bardzo cenna skala, ale nie mówi nam wprost, czy pacjent sam się umyje albo skorzysta z toalety. Skala Cincinnati jest używana głównie w szybkim rozpoznawaniu objawów udaru mózgu, takich jak opadanie kącika ust, osłabienie kończyny czy zaburzenia mowy. Typowy błąd myślowy polega na kojarzeniu samodzielności z ogólnym stanem neurologicznym lub ryzykiem powikłań. W opiece trzeba jednak dobrać narzędzie do celu badania. Z mojego doświadczenia, gdy pytanie dotyczy codziennych czynności typu karmienie, mycie, chodzenie i toaleta, najczęściej chodzi właśnie o skalę Barthel.