Niewłaściwe przemieszczanie chorego w łóżku, typu przeciąganie chorego zamiast unoszenia, może
Przeciąganie chorego po prześcieradle zamiast jego uniesienia lub przesunięcia z użyciem sprzętu ślizgowego może przyczynić się do powstania odleżyny, bo działa tu tarcie i siły ścinające. Skóra zostaje jakby przytrzymana na podłożu, a głębsze tkanki przesuwają się razem z ciałem. W efekcie drobne naczynia krwionośne są uciskane i uszkadzane, pogarsza się mikrokrążenie, pojawia się niedotlenienie tkanek, a potem łatwo o zaczerwienienie, pęcherz, nadżerkę albo głębszą ranę odleżynową. Szczególnie narażone są okolice kości krzyżowej, pięt, łopatek, bioder i łokci. W dobrej praktyce opiekuńczej chorego nie ciągniemy za ręce, barki ani po pościeli. Używa się podkładu, maty ślizgowej, prześcieradła transportowego, a najlepiej pracuje w dwie osoby, jeśli pacjent jest ciężki lub ma ograniczoną współpracę. Łóżko warto ustawić na odpowiedniej wysokości, zablokować kółka i zadbać o ergonomię. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają prosto, ale technika ma ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa chorego i opiekuna.
W tym pytaniu łatwo pomylić skutek pośredni z głównym problemem pielęgnacyjnym. Niewłaściwe przesuwanie chorego w łóżku rzeczywiście może pogorszyć komfort opieki i utrudnić dalsze czynności, bo pacjent może odczuwać ból, lęk albo niechęć do zmiany pozycji. Nie jest to jednak zasadnicza odpowiedź, ponieważ samo utrudnienie pielęgnacji jest zbyt ogólne i nie opisuje konkretnego powikłania zdrowotnego. Podobnie niedokrwienie skóry może pojawić się jako element mechanizmu prowadzącego do uszkodzenia tkanek, ale w standardach profilaktyki odleżyn mówi się przede wszystkim o ryzyku powstania odleżyny pod wpływem ucisku, tarcia i sił ścinających. Samo niedokrwienie to raczej etap procesu, a nie pełna nazwa powikłania, którego obawiamy się w opiece długoterminowej. Przykurcze natomiast powstają głównie wskutek długotrwałego unieruchomienia, braku ćwiczeń biernych i czynnych, nieprawidłowego ułożenia kończyn oraz utrwalania pozycji zgięciowych. Przeciąganie pacjenta może być nieprzyjemne i niebezpieczne, ale nie jest typową bezpośrednią przyczyną przykurczów. Typowy błąd myślowy polega tu na tym, że każdą złą technikę przemieszczania kojarzy się ogólnie z całą listą powikłań unieruchomienia. W praktyce trzeba rozróżniać: tarcie i ścinanie skóry prowadzi głównie do odleżyn, a brak ruchu i złe ułożenie przez dłuższy czas sprzyjają przykurczom.