W przypadku wykonywania toalety ciała 78-letniego chorego długotrwale unieruchomionego w łóżku należy przede wszystkim zwrócić uwagę, aby
W tej sytuacji najważniejsze jest myślenie o profilaktyce odleżyn, bo 78-letni chory leżący długo w łóżku ma bardzo duże ryzyko uszkodzenia skóry i tkanek głębszych. Posmarowanie oliwką, albo szerzej: preparatem natłuszczającym i ochronnym, miejsc narażonych na ucisk pomaga utrzymać elastyczność skóry, ogranicza jej przesuszenie i zmniejsza tarcie przy zmianie pozycji czy przesuwaniu chorego. Chodzi głównie o okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, bioder, kostek bocznych i łopatek. Moim zdaniem to jest taki praktyczny szczegół, który łatwo pominąć podczas zwykłej toalety, a potem są poważne problemy. Dobra praktyka pielęgnacyjna mówi, żeby skórę myć delikatnie, dokładnie osuszać przez dotykanie ręcznikiem, nie trzeć mocno, obserwować zaczerwienienia i stosować środki ochronne dobrane do stanu skóry. Sama oliwka nie zastępuje zmiany pozycji, materaca przeciwodleżynowego, kontroli wilgotności skóry i oceny ryzyka np. skalą Norton, ale podczas toalety jest ważnym elementem codziennej ochrony skóry pacjenta unieruchomionego.
Przy toalecie osoby starszej, długo unieruchomionej, łatwo skupić się tylko na wyborze środka myjącego, a to trochę za mało. Oczywiście preparat do mycia powinien być łagodny, najlepiej przeznaczony do skóry wrażliwej i suchej, ale samo stwierdzenie, że trzeba używać wyłącznie mydła w płynie o pH 6,5, nie rozwiązuje głównego problemu. Skóra seniora jest cieńsza, gorzej ukrwiona, wolniej się regeneruje i szybciej pęka. Dlatego ważniejsze od samej formy mydła jest delikatne mycie, dobre osuszenie fałdów skórnych oraz ochrona miejsc ucisku. Mydło w kostce też nie jest najlepszym wyborem jako zasada, bo często bardziej wysusza skórę, bywa mniej higieniczne w użyciu wspólnym i może naruszać naturalny płaszcz hydrolipidowy. Z mojego doświadczenia uczniowie często myślą: skoro jest podane pH, to pewnie odpowiedź brzmi profesjonalnie. A tu haczyk jest w tym, że pytanie dotyczy chorego leżącego i ryzyka odleżyn. Szczególnie niebezpieczne jest smarowanie miejsc narażonych na odleżyny spirytusem. Alkohol wysusza, odtłuszcza i podrażnia skórę, może powodować mikrouszkodzenia, a u osoby starszej nawet przyspieszyć powstawanie pęknięć i nadżerek. Dawniej takie nacieranie bywało stosowane, ale obecnie nie traktuje się go jako dobrej praktyki w profilaktyce odleżyn. Nie wolno też intensywnie masować zaczerwienionych miejsc, bo można uszkodzić tkanki głębiej położone. Prawidłowe podejście to ochrona skóry, zmiana pozycji, redukcja ucisku, kontrola wilgoci i szybka reakcja na każde utrzymujące się zaczerwienienie.