Przed przyklejeniem czystego worka stomijnego pacjentowi opiekun powinien
Przed założeniem czystego worka stomijnego bardzo ważne jest upewnienie się, że skóra wokół stomii jest dokładnie sucha. To nie jest drobiazg, bo wilgotna skóra powoduje słabsze przyleganie płytki stomijnej, a wtedy worek może się odklejać, przeciekać i drażnić okolicę stomii. W praktyce po umyciu skóry letnią wodą, ewentualnie łagodnym środkiem zaleconym przez personel medyczny, trzeba ją delikatnie osuszyć gazikiem lub miękkim ręcznikiem, bez tarcia. Dopiero na tak przygotowaną skórę przykleja się płytkę. Dobra praktyka pielęgnacyjna mówi też, żeby ocenić stan skóry: czy nie ma zaczerwienienia, maceracji, nadżerek, wysypki albo wycieku treści jelitowej pod płytką. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają prosto, ale od dokładności opiekuna zależy komfort pacjenta przez cały dzień. Sucha, czysta i nieuszkodzona skóra to podstawa szczelności sprzętu stomijnego, profilaktyki podrażnień oraz zachowania godności pacjenta, bo nieszczelność worka bywa dla chorego bardzo krępująca.
Przy pielęgnacji stomii łatwo pomylić zasady higieny z zasadami dezynfekcji, a to prowadzi do niepotrzebnych błędów. Skóry wokół stomii nie powinno się rutynowo przemywać alkoholem etylowym, ponieważ alkohol silnie wysusza, odtłuszcza i drażni naskórek. Okolica stomii jest szczególnie narażona na podrażnienie przez treść jelitową lub mocz, więc dodatkowe działanie drażniące może szybko skończyć się zaczerwienieniem, pieczeniem, nadżerką i gorszym trzymaniem płytki. Z mojego doświadczenia, początkujący często myślą: skoro ma być czysto, to trzeba odkazić. Przy stomii ważniejsza jest jednak łagodna higiena i ochrona skóry, a nie agresywna dezynfekcja. Nieprawidłowe jest też wycinanie otworu w płytce aż o 2 cm większego od średnicy stomii. Otwór powinien być dopasowany możliwie dokładnie, zwykle z niewielkim marginesem około 1–2 mm, zależnie od rodzaju sprzętu i zaleceń. Zbyt duży otwór odsłania skórę okołostomijną i pozwala, by treść jelitowa miała z nią kontakt, co szybko powoduje macerację i stan zapalny. Nie ma też potrzeby sprawdzania jałowości worka w takim sensie, jak przy narzędziach chirurgicznych. Worek stomijny ma być czysty, szczelny i właściwie dobrany, ale nie musi być jałowy, bo stomia nie jest polem operacyjnym wymagającym sterylnego zaopatrzenia. Oczywiście nadal obowiązuje higiena rąk, rękawiczki i prawidłowe postępowanie z odpadami medycznymi lub zakaźnymi, jeśli placówka tak klasyfikuje zużyty sprzęt. Najważniejsze przed przyklejeniem worka jest więc przygotowanie skóry: umycie, ocena i dokładne osuszenie.