Jednym ze wskazań do ułożenia pacjenta w pozycji wysokiej jest
Pozycja wysoka, czyli ułożenie pacjenta z uniesioną górną częścią tułowia, jest klasycznym wskazaniem przy duszności. Chodzi o to, że w tej pozycji przepona ma więcej miejsca do pracy, klatka piersiowa może się lepiej rozszerzać, a pacjent zwykle łatwiej wykonuje wdech i wydech. W praktyce łóżko ustawia się najczęściej pod kątem około 45-90°, zależnie od stanu chorego i jego tolerancji. Można też podeprzeć plecy poduszkami, zadbać o wygodne ułożenie rąk, bo podparcie obręczy barkowej często zmniejsza wysiłek oddechowy. Moim zdaniem to jedna z tych prostych czynności, które naprawdę potrafią szybko poprawić komfort pacjenta, zanim jeszcze zadziałają inne interwencje. W opiece należy obserwować częstość oddechów, sinicę, pracę dodatkowych mięśni oddechowych, kaszel, saturację SpO₂ jeśli jest dostępny pulsoksymetr, oraz zgłaszać nasilenie duszności personelowi medycznemu. Dobra praktyka mówi też, żeby nie zostawiać pacjenta w niewygodnym zsunięciu się w łóżku, bo wtedy ucisk na brzuch i klatkę może znowu pogorszyć oddychanie.
W tym pytaniu łatwo pomylić ogólne ułożenie wygodne z konkretnym ułożeniem leczniczym. Pozycja wysoka jest przede wszystkim stosowana wtedy, gdy chcemy ułatwić wentylację płuc i zmniejszyć uczucie braku powietrza, czyli przy duszności. Przy owrzodzeniach podudzi samo wysokie ułożenie tułowia nie rozwiązuje głównego problemu. Tam ważniejsza jest pielęgnacja rany, ochrona skóry, kontrola obrzęków, czasem uniesienie kończyn dolnych, ale nie jest to to samo co pozycja wysoka całego pacjenta. Niedowład połowiczy wymaga bezpiecznego układania kończyn, zapobiegania przykurczom, odleżynom i podwichnięciu barku, często z użyciem wałków i poduszek. Ustawienie pacjenta wysoko może być pomocne np. przy karmieniu, ale nie jest typowym wskazaniem wynikającym z samego niedowładu. Przy bólu kręgosłupa lędźwiowego zwykle szuka się pozycji odciążającej odcinek lędźwiowy, na przykład z lekko zgiętymi kolanami albo w ułożeniu na boku z poduszką między kolanami. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają odpowiedź, która kojarzy się z komfortem, a nie z celem terapeutycznym. W opiece trzeba myśleć praktycznie: jaka pozycja poprawi konkretną funkcję organizmu. Przy duszności tą funkcją jest oddychanie, więc uniesienie tułowia ma jasne uzasadnienie fizjologiczne i jest zgodne z dobrą praktyką opiekuńczą.