Bezwzględnym wskazaniem do ułożenia chorego w pozycji wysokiej jest
A. kaszel wilgotny.
B. duszność wysiłkowa.
C. duszność spoczynkowa.
D. kaszel suchy.
Duszność spoczynkowa jest bezwzględnym wskazaniem do ułożenia chorego w pozycji wysokiej, najczęściej półwysokiej lub wysokiej Fowlerowskiej. Chodzi o to, że pacjent ma trudność z oddychaniem nawet bez wysiłku, czyli jego układ oddechowy i krążeniowy są już mocno obciążone. W pozycji wysokiej przepona ma większą swobodę ruchu, klatka piersiowa łatwiej się rozszerza, a wentylacja płuc zwykle się poprawia. W praktyce podnosi się wezgłowie łóżka, podpiera plecy i głowę, czasem układa się chorego z rękami opartymi na stoliku przyłóżkowym, bo to angażuje dodatkowe mięśnie oddechowe. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają prosto, ale realnie mogą szybko poprawić komfort pacjenta. Jednocześnie trzeba obserwować częstość oddechów, sinicę, potliwość, niepokój, saturację SpO₂, jeśli jest pulsoksymetr, oraz zgłosić pogorszenie pielęgniarce lub lekarzowi. Dobra praktyka mówi też, żeby nie zostawiać chorego samego w nasilonej duszności i nie zmuszać go do leżenia płasko, bo może to nasilić uczucie braku powietrza.
W tym pytaniu łatwo pomylić objaw wymagający obserwacji z objawem, który wymaga natychmiastowego ułożenia chorego w pozycji wysokiej. Kaszel suchy sam w sobie nie jest bezwzględnym wskazaniem do takiego ułożenia. Może występować przy infekcji, podrażnieniu dróg oddechowych, alergii albo po niektórych lekach, ale jeśli pacjent oddycha spokojnie, nie sinieje i nie zgłasza braku powietrza, pozycję dobiera się głównie pod kątem komfortu. Kaszel wilgotny też nie oznacza automatycznie konieczności pozycji wysokiej, choć w praktyce często półwysokie ułożenie pomaga w odkrztuszaniu wydzieliny i ułatwia wentylację. To jednak bardziej działanie wspomagające, a nie bezwzględne wskazanie. Duszność wysiłkowa oznacza, że trudność w oddychaniu pojawia się podczas aktywności, na przykład przy chodzeniu, myciu czy zmianie pozycji. Taki objaw jest ważny i trzeba go zgłosić oraz obserwować, ale pacjent w spoczynku może oddychać wydolnie. Bezwzględny charakter ma dopiero duszność spoczynkowa, bo świadczy o zagrożeniu wydolności oddechowej lub krążeniowej. Typowy błąd myślowy polega na tym, że każdy kaszel albo każdą duszność traktuje się tak samo. W opiece medycznej trzeba oceniać nasilenie objawów, sytuację kliniczną i bezpieczeństwo chorego. Jeśli ktoś ma duszność w spoczynku, pozycja wysoka zmniejsza napór narządów jamy brzusznej na przeponę, ułatwia pracę mięśni oddechowych i zwykle daje pacjentowi większe poczucie kontroli nad oddechem. Z mojego doświadczenia z zajęć praktycznych, pacjent z taką dusznością często sam prosi, żeby go nie kłaść płasko, i tego trzeba słuchać.