Chora z cukrzycą, po zmierzeniu poziomu cukru we krwi otrzymała wynik 50 mg/dl. Otrzymany wynik wskazuje, że jest to
A. hiperkaliemia.
B. hiperglikemia.
C. hipokaliemia.
D. hipoglikemia.
Wynik 50 mg/dl oznacza hipoglikemię, czyli zbyt małe stężenie glukozy we krwi. U osoby chorej na cukrzycę za niepokojący uznaje się zwykle poziom poniżej 70 mg/dl, a 50 mg/dl to już stan, który wymaga szybkiej reakcji i obserwacji. Glukoza jest podstawowym paliwem dla mózgu, dlatego przy takim wyniku mogą pojawić się poty, drżenie rąk, głód, bladość, osłabienie, kołatanie serca, splątanie, a czasem nawet utrata przytomności. W praktyce opiekuńczej ważne jest, żeby nie zlekceważyć takiego pomiaru, tylko ocenić stan chorej, zgłosić wynik personelowi medycznemu i postępować zgodnie z procedurą placówki. Jeśli osoba jest przytomna i może bezpiecznie połykać, często stosuje się zasadę podania szybko wchłanialnych węglowodanów, np. słodkiego napoju lub glukozy, a potem ponowny pomiar po około 15 minutach. Moim zdaniem to jeden z tych wyników, które trzeba kojarzyć automatycznie, bo w cukrzycy szybka reakcja naprawdę ma znaczenie. Dobrą praktyką jest też zapisanie wyniku, godziny pomiaru, objawów i podjętych działań w dokumentacji.
Wynik 50 mg/dl dotyczy stężenia glukozy we krwi, więc nie należy go mylić z gospodarką potasową. Hipokaliemia i hiperkaliemia odnoszą się do poziomu potasu, czyli jonów K⁺, a nie cukru. Potas ocenia się zwykle w badaniu biochemicznym krwi, a jego zaburzenia mogą wpływać na pracę serca, mięśni i przewodnictwo nerwowe. Sam pomiar glukometrem u chorej na cukrzycę nie mówi nam, czy pacjentka ma za mało albo za dużo potasu. To dość typowa pułapka, bo nazwy brzmią podobnie: hipo- znaczy za mało, hiper- znaczy za dużo, ale druga część słowa jest kluczowa. Glikemia dotyczy glukozy, a kaliemia dotyczy potasu. Hiperglikemia także nie pasuje, ponieważ oznacza podwyższony poziom cukru we krwi, często np. powyżej 180 mg/dl po posiłku lub wyraźnie ponad normę na czczo, zależnie od sytuacji klinicznej. Przy 50 mg/dl mamy odwrotny problem: za mało cukru. W opiece nad osobą z cukrzycą trzeba patrzeć nie tylko na samą liczbę, ale też na objawy, porę ostatniego posiłku, przyjęcie insuliny lub leków doustnych i aktywność fizyczną. Z mojego doświadczenia najczęstszy błąd myślowy polega na tym, że ktoś rozpoznaje tylko przedrostek hipo- albo hiper-, a nie analizuje całego terminu. Tutaj poprawne rozumowanie jest proste: glikemia = glukoza, 50 mg/dl = za nisko, więc hipoglikemia.