Opiekun medyczny wykorzystując skalę Lawtona może ocenić możliwości i ograniczenia podopiecznego między innymi w zakresie
Skala Lawtona służy do oceny złożonych, instrumentalnych czynności życia codziennego, czyli IADL. Dlatego gospodarowanie pieniędzmi i samodzielne przygotowywanie posiłków pasują tu bardzo dobrze. To nie są proste czynności samoobsługowe typu umycie się czy ubranie, tylko działania wymagające planowania, pamięci, sprawności poznawczej, organizacji i pewnego poziomu samodzielności społecznej. W praktyce opiekun medyczny może dzięki temu zauważyć, czy podopieczny potrafi np. zaplanować zakupy, przygotować bezpiecznie obiad, wyłączyć kuchenkę, zapłacić rachunki albo rozsądnie dysponować gotówką. Moim zdaniem to jedna z bardziej praktycznych skal, bo pokazuje, czy osoba poradzi sobie realnie w domu, a nie tylko czy wykona pojedynczy ruch. Do obszarów ocenianych w skali Lawtona zalicza się m.in. korzystanie z telefonu, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków, prowadzenie domu, pranie, korzystanie z transportu, przyjmowanie leków i zarządzanie finansami. Wynik powinien być wpisany w dokumentację i omówiony w zespole terapeutycznym, bo pomaga dobrać zakres pomocy bez odbierania choremu samodzielności na siłę.
W tym pytaniu łatwo pomylić skalę Lawtona ze skalami oceniającymi podstawowe czynności życia codziennego, takimi jak Barthel albo Katz. Skala Lawtona dotyczy instrumentalnych czynności dnia codziennego, czyli takich, które pozwalają osobie funkcjonować względnie samodzielnie w środowisku domowym i społecznym. Chodzi tu o działania bardziej złożone: finanse, leki, telefon, transport, zakupy, gotowanie czy prowadzenie gospodarstwa domowego. Samo korzystanie z telefonu rzeczywiście należy do skali Lawtona, ale wchodzenie i schodzenie po schodach jest już oceną sprawności ruchowej typową raczej dla skal funkcjonalnych, np. indeksu Barthel. Podobnie samodzielne przyjmowanie leków pasuje do Lawtona, jednak korzystanie z toalety to podstawowa czynność samoobsługowa, a nie instrumentalna. Ubieranie się, rozbieranie i spożywanie posiłków także należą do podstawowych ADL, czyli czynności koniecznych do codziennej samoobsługi. Z mojego doświadczenia uczniowie często wybierają odpowiedź, w której znajduje się chociaż jeden element skali Lawtona, ale w testach trzeba patrzeć na cały zestaw czynności. Dobra praktyka jest taka, żeby odróżniać: ADL to mycie, jedzenie, toaleta, przemieszczanie się i ubieranie, a IADL według Lawtona to bardziej organizacyjne sprawy życia codziennego. Dlatego najlepszym wyborem jest zestaw obejmujący gospodarowanie pieniędzmi i przygotowywanie posiłków.