Który z wymienionych sposobów pielęgnacji zapobiega powstawaniu podrażnień skóry wokół stomii jelitowej?
Mycie skóry wodą z delikatnym mydłem i dokładne osuszanie to najbezpieczniejszy sposób codziennej pielęgnacji skóry wokół stomii jelitowej. Chodzi tu o prostą, ale bardzo ważną zasadę: skóra musi być czysta, sucha i jak najmniej drażniona. W praktyce najlepiej używać letniej wody, ewentualnie łagodnego mydła bez silnych substancji zapachowych, a potem bardzo dokładnie spłukać resztki mydła i osuszyć skórę przez delikatne dotykanie ręcznikiem lub gazikiem, nie tarcie. Moim zdaniem to jedna z tych czynności, które wyglądają banalnie, ale od nich naprawdę zależy komfort pacjenta. Wilgotna skóra gorzej trzyma płytkę stomijną, a nieszczelność worka powoduje kontakt treści jelitowej ze skórą. Szczególnie przy ileostomii treść może zawierać enzymy trawienne i szybko wywołuje zaczerwienienie, pieczenie oraz nadżerki. Dobra praktyka obejmuje też ocenę skóry przy każdej zmianie sprzętu, właściwe docięcie otworu w płytce, zwykle z niewielkim marginesem wokół stomii, oraz unikanie tłustych kremów i drażniących środków. Jeśli skóra jest podrażniona, trzeba to zgłosić pielęgniarce stomijnej, bo czasem potrzebna jest pasta uszczelniająca, pierścień ochronny albo zmiana rodzaju sprzętu.
W pielęgnacji skóry wokół stomii łatwo wpaść w myślenie, że im mocniejszy środek, tym lepiej będzie chronił przed zakażeniem i podrażnieniem. W tym przypadku to akurat zły kierunek. Preparaty alkoholowe silnie odtłuszczają i wysuszają naskórek, mogą powodować pieczenie, mikrouszkodzenia oraz nasilać stan zapalny. Skóra wokół stomii jest narażona na wilgoć, enzymy trawienne i częste odklejanie sprzętu, więc nie potrzebuje dodatkowego drażnienia, tylko łagodnej higieny i ochrony bariery naskórkowej. Riwanol bywa kojarzony z działaniem odkażającym, ale rutynowe mycie nim skóry okołostomijnej nie jest standardem codziennej pielęgnacji. Może przesuszać, barwić skórę, a w połączeniu z talkiem tworzyć warstwę, która pogarsza przyleganie płytki stomijnej. Talk nie jest tu sprytnym sposobem na wilgoć, bo może się zbrylać, zabrudzać skórę i utrudniać szczelne przyklejenie worka. Z mojego doświadczenia takie pudrowanie często daje pozorne poczucie zabezpieczenia, a potem pojawiają się przecieki. Benzyna apteczna również nie nadaje się do takiej pielęgnacji. Jest środkiem odtłuszczającym, drażniącym, o intensywnym zapachu i może uszkadzać naturalną warstwę lipidową skóry. Dobra opieka stomijna opiera się na łagodnym oczyszczeniu wodą z mydłem, dokładnym osuszeniu, obserwacji zmian skórnych i właściwym dopasowaniu sprzętu, a nie na agresywnym dezynfekowaniu wszystkiego na siłę.