Do podstawowych zasad obowiązujących podczas pielęgnacji stóp i paznokci u stóp pacjenta należy
W pielęgnacji stóp pacjenta dobrą praktyką jest najpierw namoczyć stopy, a potem obciąć paznokcie na prosto. Namoczenie w ciepłej, ale nie gorącej wodzie zmiękcza płytkę paznokciową i skórę wokół paznokcia, dzięki czemu cięcie jest łatwiejsze, mniej bolesne i zmniejsza się ryzyko pęknięcia paznokcia. Paznokcie u stóp obcina się na prosto, ponieważ takie cięcie ogranicza wrastanie paznokci w wał paznokciowy. Rogi można delikatnie wygładzić pilnikiem, ale nie powinno się ich głęboko wycinać. Moim zdaniem to jedna z tych prostych zasad, które w praktyce robią dużą różnicę. Po myciu trzeba dokładnie osuszyć stopy, szczególnie przestrzenie między palcami, bo wilgoć sprzyja grzybicy i maceracji skóry. Można natłuścić suchą skórę, ale raczej nie między palcami. Warto też obejrzeć stopy: czy nie ma pęknięć, odcisków, zaczerwienień, ran albo zmian koloru skóry. U pacjentów z cukrzycą, zaburzeniami krążenia lub czucia trzeba być szczególnie ostrożnym i zgłaszać niepokojące zmiany personelowi medycznemu.
W tym pytaniu łatwo pomylić czynność przygotowawczą z samą techniką obcinania paznokci. Samo namoczenie stóp jest słuszne, ale nie wystarcza, jeżeli później paznokcie zostaną obcięte na okrągło. Zaokrąglanie boków paznokcia u stóp może powodować wrastanie płytki w wał paznokciowy, ból, stan zapalny, a czasem nawet zakażenie. Często ktoś myśli, że zaokrąglony paznokieć wygląda estetyczniej, no i może mniej drapie skarpetę, ale w pielęgnacji pacjenta ważniejsze jest bezpieczeństwo i profilaktyka powikłań. Natłuszczanie stóp też ma swoje miejsce, zwłaszcza przy suchej i pękającej skórze, jednak wykonuje się je zwykle po umyciu, osuszeniu i zakończeniu czynności przy paznokciach. Tłusta skóra i paznokcie są śliskie, co utrudnia pewny chwyt narzędzi i może zwiększyć ryzyko przypadkowego skaleczenia. Bardzo niebezpieczne jest również samodzielne ścinanie zrogowaciałych miejsc nożyczkami. Odciski, modzele czy pękające zgrubienia skóry nie powinny być wycinane przez opiekuna, bo można uszkodzić zdrowe tkanki, doprowadzić do krwawienia lub zakażenia. Szczególnie u osób starszych, z cukrzycą, miażdżycą albo zaburzeniami czucia nawet mała ranka na stopie potrafi goić się długo i narobić sporo problemu. W praktyce bezpieczniej jest zastosować delikatną pielęgnację, obserwację, zgłoszenie zmian pielęgniarce lub skierowanie do specjalisty, np. podologa, jeśli sytuacja tego wymaga.