W której kolejności należy zdjąć i założyć pacjentce z niedowładem lewej kończyny górnej koszulę nocną?
W tej sytuacji stosuje się prostą zasadę opiekuńczą: przy rozbieraniu zaczynamy od strony sprawnej, a przy ubieraniu od strony chorej, niedowładnej. Pacjentka ma niedowład lewej kończyny górnej, więc koszulę nocną zdejmujemy najpierw z prawej ręki, bo ta strona ma większą sprawność i łatwiej ją wysunąć z rękawa. Dopiero potem, bardzo delikatnie, uwalnia się lewą kończynę. Przy zakładaniu robimy odwrotnie: najpierw wkładamy rękaw na lewą, niedowładną rękę, a potem na prawą. Dzięki temu ograniczamy szarpanie, nadmierne odwodzenie barku, ból i ryzyko podwichnięcia w stawie ramiennym, co po udarze lub przy niedowładach niestety może się zdarzyć. Moim zdaniem to jedna z tych zasad, które w praktyce naprawdę ułatwiają pracę i zwiększają bezpieczeństwo pacjentki. Dobrą praktyką jest wcześniejsze przygotowanie koszuli, zapewnienie intymności, poinformowanie pacjentki co robimy, podtrzymywanie kończyny niedowładnej i obserwowanie mimiki, bo pacjent nie zawsze powie od razu, że coś boli. W opiece medycznej liczy się nie tylko samo przebranie, ale też komfort, poszanowanie godności i profilaktyka urazów skóry oraz stawów.
Przy pacjentce z niedowładem lewej kończyny górnej łatwo pomylić kolejność, bo na pierwszy rzut oka wydaje się, że zawsze trzeba zaczynać od strony chorej albo zawsze od sprawnej. W praktyce zasada jest bardziej konkretna: inaczej postępujemy przy zdejmowaniu odzieży, a inaczej przy jej zakładaniu. Podczas zdejmowania koszuli nocnej najpierw uwalnia się kończynę sprawną, czyli prawą. Pozwala to szybko poluzować ubranie i dopiero potem spokojnie zdjąć materiał z lewej ręki, która ma ograniczoną ruchomość. Gdyby zaczynać zdejmowanie od lewej, można niepotrzebnie ciągnąć za niedowładną kończynę, wywołać ból, zwiększyć napięcie mięśniowe albo narazić bark na uraz. To niby drobiazg, ale w opiece długoterminowej takie drobiazgi robią dużą różnicę. Przy zakładaniu jest odwrotnie: najpierw wkłada się rękaw na kończynę niedowładną, czyli lewą, bo wtedy łatwiej ułożyć ją w materiale bez wykręcania i bez forsowania ruchu. Dopiero później pacjentka może pomóc stroną prawą lub opiekun zakłada rękaw na stronę sprawną. Typowy błąd myślowy polega na traktowaniu ubierania i rozbierania jako tej samej czynności wykonanej w identycznej kolejności. A to nie działa. Dobre postępowanie powinno być spokojne, z asekuracją stawu barkowego, kontrolą skóry i z zachowaniem prywatności pacjentki, bo przebieranie to też element higieny i opieki nad osobą z niepełnosprawnością.