Najlepszym rozwiązaniem, żeby zapobiec wypadnięciu osoby leżącej z łóżka, są zdecydowanie barierki. W praktyce opieki nad osobami starszymi czy niesamodzielnymi, barierki boczne montowane do ramy łóżka to właściwie podstawowy standard. Z mojego doświadczenia wynika, że stosowanie barierek nie tylko chroni przed niekontrolowanym zsunięciem się pacjenta na podłogę, ale też daje im poczucie bezpieczeństwa, bo mogą się ich złapać przy zmianie pozycji. Warto pamiętać, że barierki nie mogą być zbyt wysokie albo źle zamontowane, bo wtedy mogą stanowić zagrożenie – na przykład ktoś mógłby się w nie zaplątać. Dlatego zawsze trzeba je sprawdzać i montować według instrukcji producenta. W branżowych zaleceniach, w tym w normach PN-EN dotyczących łóżek medycznych, wyraźnie podkreśla się obowiązek stosowania barierek, kiedy pacjent jest narażony na upadek. Barierki są też łatwe do obsługi przez personel, można je szybko opuścić podczas zmiany pościeli czy transferu pacjenta. Z kolei w praktyce szpitalnej i domowej, barierki są często uzupełniane dodatkowymi elementami zabezpieczającymi, ale to właśnie one stanowią główną fizyczną przeszkodę chroniącą przed upadkiem. Moim zdaniem, bez nich trudno sobie wyobrazić bezpieczną opiekę nad wieloma osobami leżącymi – zwykłe poduszki czy inne metody po prostu nie zapewnią takiej ochrony.
W kontekście zabezpieczenia osoby leżącej przed wypadnięciem z łóżka, często pojawia się mylne przekonanie, że wystarczą rozwiązania typu drabinki, poduszki albo nawet podnośnik. W praktyce niestety żadne z tych rozwiązań nie zapewnia skutecznej ochrony i nie spełnia branżowych standardów bezpieczeństwa. Drabinki przyłóżkowe służą głównie do ułatwienia pacjentowi samodzielnego wstawania czy zmiany pozycji, ale nie stanowią bariery fizycznej – osoba z osłabioną kontrolą ruchów może przez nie łatwo się przemieścić i spaść z łóżka. Z kolei układanie poduszek, choć czasem może wydawać się atrakcyjne, jest rozwiązaniem doraźnym i bardzo niepewnym. Poduszki łatwo się przesuwają, odkształcają i nie są w stanie zatrzymać osoby, jeśli ta przetoczy się przez krawędź łóżka. W dodatku poduszki mogą wręcz zwiększać ryzyko uduszenia lub stworzyć inne zagrożenia, zwłaszcza u osób z zaburzeniami świadomości. Jeśli chodzi o podnośnik, to jest to urządzenie służące głównie do bezpiecznego przenoszenia osoby np. z łóżka na wózek – nie pełni funkcji zabezpieczenia przed upadkiem podczas leżenia. Mylenie tych zastosowań to dość częsty błąd wynikający z niewystarczającej znajomości sprzętu opiekuńczego. W pracy opiekuna, pielęgniarki czy technika medycznego, właściwe rozróżnienie funkcji poszczególnych narzędzi jest naprawdę istotne. Branżowe wytyczne i normy (np. PN-EN 60601-2-52) jednoznacznie wskazują, że zapobieganie upadkom z łóżka powinno opierać się na użyciu odpowiednio zamontowanych barierek, które mają określoną wysokość i wytrzymałość. Stosowanie innych rozwiązań zamiast barierek może być nie tylko nieskuteczne, ale wręcz niebezpieczne i stanowić poważne naruszenie zasad opieki. Warto mieć to na uwadze, bo bezpieczeństwo pacjenta zależy właśnie od takich – czasem wydawałoby się – drobnych decyzji.