Celem działań opiekuna w opiece nad osobami starszymi jest
Nauczanie samoopieki w ograniczonej sprawności to jeden z kluczowych celów pracy opiekuna osób starszych, zgodnie z aktualnymi wytycznymi opieki długoterminowej czy standardami pracy w domach pomocy społecznej. Chodzi o to, żeby nie tylko wyręczać seniora, ale przede wszystkim wspierać go w samodzielności, na tyle, na ile pozwala stan zdrowia. Moim zdaniem takie podejście daje starszym osobom poczucie sprawczości i zwyczajnie poprawia ich jakość życia. Przykład z praktyki: kiedy osoba starsza uczy się sama wstawać z łóżka z pomocą odpowiednich technik, zamiast być za każdym razem podnoszona przez opiekuna, zyskuje nie tylko sprawność fizyczną, ale też psychicznie czuje się bardziej niezależna. To też jeden z podstawowych założeń filozofii opieki aktywizującej, która obowiązuje od lat w krajach skandynawskich i coraz częściej stosowana jest w Polsce. Warto pamiętać, że w każdej pracy z seniorem bardzo ważne jest indywidualne podejście – czasem wystarczy drobny trening, trochę cierpliwości i wiary w podopiecznego, żeby osiągnąć dużo lepsze efekty niż tylko fizyczna pomoc. Z mojego doświadczenia wynika, że opiekun, który nastawia się na wsparcie samoopieki, często widzi lepszą motywację u swoich podopiecznych. To się po prostu sprawdza na co dzień.
Opieka nad osobami starszymi opiera się na zupełnie innych założeniach niż tylko wyręczanie czy ograniczanie aktywności podopiecznych. Niestety, bardzo często ulega się błędnemu przekonaniu, że im mniej senior robi samodzielnie, tym bezpieczniej i wygodniej – nic bardziej mylnego. Zmniejszanie aktywności osób starszych może prowadzić do szybkiej utraty sprawności fizycznej i psychicznej, co jest niezgodne z aktualnymi standardami pracy w opiece. Podobnie, skupianie się wyłącznie na niwelowaniu dolegliwości bólowych to działanie bardzo wąskie – oczywiście łagodzenie bólu jest ważne, ale nie wyczerpuje celów pracy opiekuna. Długofalowo, celem nie jest tylko zagaszenie objawów, ale właśnie wspieranie samodzielności i aktywności ruchowej na miarę możliwości. Podejmowanie ważnych decyzji za seniora to też droga donikąd – takie podejście może być wręcz demotywujące i prowadzić do poczucia braku kontroli nad własnym życiem. Współczesne standardy zalecają partnerską relację z podopiecznym i angażowanie go w proces decyzyjny, nawet jeśli zakres tej decyzyjności jest ograniczony. Z mojego doświadczenia wynika, że najczęstszy błąd myślowy to traktowanie osób starszych jak dzieci, które trzeba chronić za wszelką cenę, zamiast szukać sposobów na aktywizację i podtrzymywanie niezależności. Kluczowe jest, by rozumieć, że prawidłowa opieka opiera się na wspieraniu, edukowaniu i motywowaniu do samoopieki na tyle, ile senior może. To daje najlepsze efekty i satysfakcję obu stronom.