Kwalifikacja: SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej

Często wydaje się, że wzrok czy słuch to najważniejsze kanały komunikacji, zwłaszcza gdy myślimy o przekazywaniu pozytywnych uczuć osobom w podeszłym wieku. Jednak rzeczywistość pokazuje, że właśnie te zmysły z wiekiem najczęściej zawodzą – seniorzy mają problemy ze wzrokiem, gorzej słyszą, a czasem nawet tracą węch czy smak. Niestety, wybierając komunikację poprzez patrzenie (np. uśmiech czy gest), można nie osiągnąć zamierzonego efektu, jeśli osoba starsza ma ograniczone pole widzenia albo nie jest w stanie dobrze rozpoznać mimiki twarzy. Ze słuchem bywa podobnie – nawet najżyczliwsze słowa mogą nie dotrzeć wystarczająco wyraźnie, szczególnie jeśli występuje niedosłuch, co jest bardzo częste w tej grupie wiekowej. Komunikowanie uczuć przez smak praktycznie nie funkcjonuje w tym kontekście – oczywiście, można poczęstować kogoś ulubionym ciastkiem, ale to nie zastąpi bezpośredniego przekazu emocji. Myślę, że typowym błędem jest przecenianie siły słów i obrazów, gdy tymczasem dotyk jest najbardziej uniwersalny: nie wymaga słyszenia ani widzenia, a jego pozytywny wpływ na psychikę człowieka jest potwierdzony w literaturze branżowej. Często ludzie boją się używać dotyku ze względu na lęk przed naruszeniem granic, ale przy zachowaniu szacunku jest to najskuteczniejszy sposób budowania bliskości i poczucia bezpieczeństwa. Dobry opiekun wie, że prosty gest – uścisk dłoni, poklepanie po ramieniu – potrafi zdziałać cuda, nawet jeśli inne formy komunikacji zawodzą. Warto na to zwracać uwagę, szczególnie w pracy z osobami starszymi.