Podopieczna z wyłonioną stomią skarży się na wydalanie dużej ilości gazów. Ta dolegliwość wymaga ograniczenia pokarmów
Prawidłowo wybrana odpowiedź to „wzdymających”, i dokładnie o to chodzi w codziennej praktyce pielęgniarskiej i opiece nad osobami ze stomią. Produkty wzdymające, takie jak kapusta, cebula, groch, fasola, kalafior czy napoje gazowane, są znane z tego, że w przewodzie pokarmowym powodują zwiększoną produkcję gazów. U osób z wyłonioną stomią, nadmiar gazów może skutkować dyskomfortem, trudnościami w uszczelnianiu worka stomijnego czy wręcz jego odklejaniem się, co niestety może prowadzić do poważnych problemów higienicznych i ryzyka podrażnienia skóry wokół stomii. Zalecenia Polskiego Towarzystwa Pielęgniarek Stomijnych oraz standardy E.T. Nurse podkreślają wagę indywidualnej edukacji dietetycznej i wskazują jasno, że ograniczenie produktów wzdymających to jedna z podstawowych zasad dietetyki stomijnej. Czasem już samo wprowadzenie tych ograniczeń i obserwacja reakcji organizmu daje ogromną ulgę pacjentowi. Moim zdaniem warto też pamiętać, że nie każdy reaguje tak samo – trzeba obserwować, które produkty szkodzą konkretnej osobie i dostosować dietę indywidualnie. Fajnie też wiedzieć, że niektóre pokarmy, np. jogurty naturalne czy mięta, mogą wręcz łagodzić problem gazów. Praktyka często pokazuje, że rozmowa z pacjentem i stopniowe wprowadzanie zmian w diecie daje najlepsze efekty.
Wybór odpowiedzi innych niż pokarmy wzdymające świadczy o pewnym nieporozumieniu co do mechanizmu powstawania gazów u osób ze stomią. Produkty bezglutenowe nie są związane z problemem nadmiernej produkcji gazów, chyba że pacjent jednocześnie ma celiakię czy nietolerancję glutenu, co raczej jest osobnym zagadnieniem. Dieta wysokobiałkowa także nie jest głównym czynnikiem wpływającym na ilość gazów – białka trawią się przeważnie w żołądku i jelicie cienkim, a dopiero nadmiar niektórych aminokwasów może prowadzić do specyficznego zapachu stolca, ale nie do zwiększenia ilości gazów. Natomiast zalecenie ograniczenia ogólnie węglowodanów jest zbyt szerokie i nieprecyzyjne – chodzi bowiem tylko o określone węglowodany, zwłaszcza te fermentujące w jelicie grubym (oligosacharydy, polisacharydy, cukry proste obecne w roślinach strączkowych), a nie całą grupę. Częstym błędem myślowym jest przekonanie, że każda dieta eliminacyjna rozwiąże problem gazów, ale w praktyce najważniejsze jest wyselekcjonowanie właśnie tych produktów, które nasilają fermentację jelitową. Standardy opieki stomijnej i literatura branżowa wskazują wyraźnie na tzw. produkty wzdymające jako główną przyczynę tej dolegliwości. Idąc na skróty i ograniczając np. wszystkie węglowodany czy białka, można narazić pacjenta na poważne niedobory, podczas gdy drobna korekta jadłospisu – eliminacja konkretnych warzyw lub napojów – przynosi zdecydowanie lepsze rezultaty i poprawia komfort życia chorego.