Specjalny zasiłek opiekuńczy to świadczenie stworzone z myślą o osobach, które muszą zrezygnować z pracy zarobkowej, by poświęcić się całodobowej opiece nad bliskim z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W praktyce często jest tak, że rodzina staje przed trudnym wyborem – praca czy opieka? Właśnie po to ustawodawca przewidział specjalny zasiłek opiekuńczy, żeby przynajmniej częściowo zrekompensować utracone dochody osobom, które podejmują się tego ważnego, ale bardzo wymagającego zadania. Co ciekawe, świadczenie to przysługuje nie tylko dzieciom, ale także małżonkom, rodzicom oraz innym członkom rodziny określonym w przepisach. Typowe sytuacje, gdzie to zastosowanie ma znaczenie, to np. córka rezygnująca z pracy w sklepie, by zamieszkać z chorą mamą. Warto zaznaczyć, że nie każdy opiekun dostanie to świadczenie – ważne są kryteria dochodowe oraz nie można pobierać innych świadczeń opiekuńczych. Z mojego doświadczenia wynika, że wielu ludzi myli specjalny zasiłek opiekuńczy z zasiłkiem pielęgnacyjnym, ale to są zupełnie inne świadczenia – ten pierwszy dotyczy opiekunów, a nie osób niepełnosprawnych. Według standardów i dobrych praktyk w opiece społecznej, informacja o tej możliwości powinna być przekazywana rodzinom, które rozważają rezygnację z pracy dla opieki, bo to realne wsparcie, choć niestety niewysokie.
Analizując podane odpowiedzi, łatwo zauważyć, że w praktyce świadczeń socjalnych często myli się pojęcia i zakres pomocy społecznej. Zasiłek okresowy to świadczenie przyznawane przez MOPS osobom lub rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji dochodowej z powodu np. bezrobocia czy choroby, ale nie jest związany bezpośrednio z faktem rezygnacji z pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną. To raczej wsparcie na czasowe problemy finansowe, a nie systemowe rozwiązanie dla opiekunów. Z kolei zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej, a nie jej opiekunowi – czyli to świadczenie dla chorego, mające ułatwić pokrycie zwiększonych wydatków na pielęgnację i opiekę, a nie rekompensować utracony dochód opiekuna. Często to właśnie powoduje zamieszanie: ludzie są przekonani, że jeśli opiekują się rodzicem, to dostaną zasiłek pielęgnacyjny, a to błędne założenie. Specjalny zasiłek celowy, jak sama nazwa mówi, przyznaje się w wyjątkowych, nagłych sytuacjach i nie jest świadczeniem powtarzalnym ani dedykowanym stałej opiece nad osobą niepełnosprawną po rezygnacji z pracy. Typowym błędem jest też utożsamianie 'stałej opieki' z każdym wsparciem finansowym – tymczasem ustawodawca bardzo precyzyjnie określił, kiedy i komu przysługują konkretne formy wsparcia. Moim zdaniem największym problemem jest brak czytelnej informacji dla rodzin, przez co często wybierają nieoptymalne rozwiązania lub nie korzystają z przysługujących im świadczeń. Warto znać różnice między tymi świadczeniami, by skutecznie pomagać sobie i bliskim, a także nie tracić czasu na składanie wniosków, które i tak będą rozpatrzone negatywnie.