Kwalifikacja: SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej

Wydaje się, że wiele osób automatycznie wybiera narzędzia takie jak ankieta, wywiad bezpośredni czy sondaż diagnostyczny, bo są to metody znane z teorii czy wykładów. Jednak w praktyce opieki nad osobami z zaburzeniami pamięci oraz orientacji te narzędzia mają duże ograniczenia. Ankieta wymaga od podopiecznego samodzielnego czytania, rozumienia pytań i udzielania przemyślanych odpowiedzi – dla osoby z zaburzeniami poznawczymi to często po prostu niewykonalne. Wywiad bezpośredni brzmi dobrze, ale tutaj też pojawia się problem z wiarygodnością informacji – takie osoby mogą nie pamiętać podstawowych faktów lub odpowiadać nieadekwatnie. Cóż, czasem mam wrażenie, że wielu opiekunów przecenia możliwości wywiadu, nie biorąc pod uwagę, że w przypadku poważnych zaburzeń poznawczych uzyskany obraz sytuacji będzie bardzo niepełny albo wręcz mylący. Sondaż diagnostyczny to narzędzie bardziej statystyczne, szeroko stosowane np. w badaniach populacyjnych lub analizach społecznych, ale raczej nie sprawdzi się w indywidualnej ocenie sytuacji konkretnego podopiecznego – tym bardziej jeśli chodzi o osoby z deficytami poznawczymi. Typowym błędem myślowym prowadzącym do wyboru tych metod jest przekonanie, że każde narzędzie do diagnozy jest uniwersalne i pasuje do każdego przypadku. Tymczasem dobre praktyki branżowe, na przykład te zalecane przez Polskie Towarzystwo Opieki Paliatywnej czy rekomendacje środowisk opiekunów, wyraźnie wskazują, że narzędzia wymagające aktywnej komunikacji czy pisemnych odpowiedzi tracą sens u podopiecznych z poważnymi zaburzeniami pamięci. W takiej sytuacji kluczowe jest poleganie na obserwacji – daje ona nie tylko rzetelniejsze dane, ale i pozwala realnie ocenić potrzeby oraz trudności danej osoby. W praktyce liczy się to, co widzi opiekun, a nie to, co „powie” czy „napisze” sam podopieczny.