Kwalifikacja: SPO.02 - Świadczenie usług opiekuńczo-wspierających osobie starszej

Wybór niewłaściwej pozycji ułożeniowej może niestety zwiększyć ryzyko powstawania odleżyn, zwłaszcza w newralgicznych miejscach jak okolica krzyżowa, guzy kulszowe czy pięty. Gdy podopieczny leży na plecach z wysokim uniesieniem wezgłowia, nawet do 70°, pojawia się bardzo duży nacisk na okolice krzyżową i pięty. Co gorsza, taka pozycja sprzyja ślizganiu się w dół łóżka, co prowadzi do mikrourazów skóry i tkanek podskórnych przez tarcie i przesunięcia, a to już prosta droga do odleżyn. Leżenie na brzuchu z uniesionym wezgłowiem (tu aż 50°) jest wręcz nienaturalne i obciąża przede wszystkim klatkę piersiową i brzuch, do tego praktycznie nie stosuje się tej pozycji profilaktycznie – jest niewygodna, utrudnia oddychanie, a także komunikację z pacjentem. Z kolei leżenie na boku z wysokim kątem, jak 50°, może powodować zbyt duże napięcie mięśni szyi i pleców oraz prowadzić do nieprawidłowego rozkładu sił nacisku, szczególnie u osób starszych czy z ograniczoną ruchomością. Często spotykam się z przekonaniem, że im wyżej głowa, tym lepiej – niestety, to mit! W rzeczywistości najlepszy efekt odciążenia zapewnia umiarkowany kąt 30° i pozycja boczna, bo tylko wtedy ciężar ciała rozkłada się w miarę równomiernie i można łatwo podłożyć dodatkowe poduszki odciążające. Myśląc o profilaktyce odleżyn, zawsze należy patrzeć na całość sytuacji: nie tylko na wygodę, ale przede wszystkim na bezpieczeństwo skóry i tkanek głębokich. Praktyka pokazuje, że nawet najdroższy materac przeciwodleżynowy nie zastąpi przemyślanego, regularnego układania pacjenta i kontroli miejsc narażonych na ucisk. Warto przyjąć zasadę: lepiej mniej „spektakularna” pozycja, ale zgodna z fizjologią i wytycznymi, niż coś, co teoretycznie jest wygodne, a w praktyce zwiększa ryzyko powikłań.