W miejscu zamieszkania podopiecznego ze znacznym stopniem niepełnosprawności, który porusza się na wózku inwalidzkim, brak jest podjazdu dla wózka. Wniosek o dofinansowanie ze środków PFRON do likwidacji barier architektonicznych, podopieczny powinien złożyć do
To jest bardzo konkretny temat, który często pojawia się w praktyce opieki nad osobami z niepełnosprawnościami. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) to właśnie ta instytucja, która w Polsce zajmuje się przyjmowaniem i rozpatrywaniem wniosków o dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych ze środków PFRON. Moim zdaniem, to dość logiczne, bo PCPR działa najbliżej mieszkańców powiatu i zna najlepiej lokalne potrzeby, a poza tym ma już wypracowane procedury i doświadczenie w obsłudze takich spraw. Jeżeli ktoś porusza się na wózku i nie ma podjazdu, to może napisać wniosek do PCPR, dołączyć odpowiednią dokumentację, np. orzeczenie o niepełnosprawności, opis bariery – i wtedy PCPR rozpatruje, czy i w jakiej wysokości może przyznać wsparcie. Warto wiedzieć, że PFRON to instytucja centralna, ale właśnie poprzez PCPR-y w powiatach realizuje większość swoich programów skierowanych do osób indywidualnych. Takie rozwiązanie jest praktyczne i zgodne z obowiązującymi przepisami oraz praktyką w całym kraju. Dobrze znać te procedury, bo w praktyce zawodowej bardzo często osoby z niepełnosprawnością pytają, gdzie mają się zgłosić – i wbrew pozorom, nadal sporo ludzi kieruje się najpierw do NFZ czy urzędów wojewódzkich, co tylko wydłuża sprawę.
Sporo osób myli instytucje, które pomagają osobom z niepełnosprawnościami, co jest zupełnie zrozumiałe – nazwy są podobne, zakresy działania się zazębiają, ale mimo wszystko każda z nich ma swoją ściśle określoną rolę. Narodowy Fundusz Zdrowia wydaje się naturalnym wyborem, bo kojarzy się z leczeniem, rehabilitacją czy zaopatrzeniem w sprzęt medyczny. Jednak NFZ nie zajmuje się likwidacją barier architektonicznych, nie rozpatruje takich wniosków i nie dysponuje środkami z PFRON na ten cel. Z kolei Zakład Ubezpieczeń Społecznych – ta instytucja zarządza rentami, emeryturami i świadczeniami socjalnymi, czasem obsługuje świadczenia rehabilitacyjne, ale nie prowadzi programów likwidacji barier w środowisku zamieszkania. Częsty błąd wynika z przekonania, że ZUS „załatwia wszystko dla niepełnosprawnych”, co po części jest efektem szerokiego zakresu ich działalności, ale tu po prostu nie o to chodzi. Regionalne Ośrodki Polityki Społecznej to z kolei instytucje wojewódzkie, które zajmują się głównie wdrażaniem regionalnych programów polityki społecznej i analizami, a nie bezpośrednim wsparciem finansowym dla osób indywidualnych przy barierach architektonicznych. Typowym błędem jest myślenie, że każda instytucja „od niepełnosprawnych” ma takie same zadania – a praktyka pokazuje, że warto znać konkretne kompetencje PCPR-ów, bo to one mają narzędzia i środki, żeby realnie pomóc w likwidacji fizycznych przeszkód w domach i otoczeniu osób z niepełnosprawnościami. Zachęcam sprawdzać, która instytucja do czego – to mocno ułatwia życie wszystkim zainteresowanym.