Opiekunka objęła opieką 82-letniego samotnego podopiecznego, który ma ograniczenia w poruszaniu się i cechy demencji. Organizując mu środowisko domowe, w pierwszej kolejności powinna zaplanować
Wybór tej odpowiedzi to naprawdę trafna decyzja, szczególnie jeśli chodzi o organizację opieki nad osobą starszą z ograniczoną mobilnością i cechami demencji. Przede wszystkim, podstawą zapewnienia bezpieczeństwa i komfortu takiej osoby są potrzeby biologiczne: regularne i odpowiednio zbilansowane posiłki, dostęp do leków oraz podstawowe zaopatrzenie, takie jak zakupy. Z doświadczenia wiem, że bez tych elementów trudno mówić o jakiejkolwiek dalszej organizacji dnia czy aktywności. Standardy pracy opiekuna, zarówno w opiece domowej, jak i instytucjonalnej, wyraźnie wskazują, że potrzeby fizjologiczne mają pierwszeństwo – to jest fundament piramidy Maslowa, o którym dużo się mówi na zajęciach. Dopiero kiedy zapewnimy podopiecznemu pożywienie, leki i niezbędne zakupy, możemy planować inne działania, jak organizacja czasu wolnego czy kontakty społeczne. Z perspektywy praktycznej, osoby w podeszłym wieku, szczególnie z demencją, często zapominają o jedzeniu, mogą nie pamiętać o przyjęciu leków albo nie mają siły wyjść po zakupy. Opiekunka, organizując to środowisko, nie tylko dba o zdrowie fizyczne, ale też o bezpieczeństwo – np. zabezpiecza leki przed przypadkowym przedawkowaniem, pilnuje terminów i odpowiednich dawek. W branży mówi się, że dobrze zaplanowany dzień podopiecznego zaczyna się od śniadania i podania leków – wszystko inne możemy dopasować później. Bardzo dobrze, że to zauważyłaś/eś – moim zdaniem to kluczowa umiejętność w tej pracy.
Rozpatrując różne możliwości organizacji środowiska domowego osoby starszej z ograniczeniami ruchowymi i objawami demencji, łatwo popełnić typowy błąd polegający na koncentrowaniu się na mniej istotnych w tym momencie aspektach opieki. W praktyce zawodowej opiekunki priorytetem zawsze powinny być podstawowe potrzeby biologiczne, takie jak żywienie, przyjmowanie leków i zaopatrzenie w niezbędne produkty. Tymczasem skupienie się na sprzątaniu mieszkania, wspólnych spacerach czy karmieniu – choć oczywiście ważne – powinno przyjść dopiero po zapewnieniu podstawowych warunków bytowych i zdrowotnych. Spacer z osobą mającą trudności w poruszaniu się i demencję może być wręcz niebezpieczny, jeśli jej podstawowe potrzeby nie są zabezpieczone. Podobnie – pranie bielizny czy opłacanie świadczeń, choć również istotne w codziennym funkcjonowaniu, nie rozwiązuje problemu głodu czy ryzyka pominięcia leków, co w tej grupie wiekowej może prowadzić do groźnych powikłań. Z kolei organizacja czasu wolnego, kontakty społeczne czy zakup prasy mają ogromne znaczenie dla jakości życia, ale są to działania uzupełniające, nie najważniejsze na początku opieki. Z mojego doświadczenia wynika, że częsty błąd początkujących opiekunów to zbytnie rozdrobnienie obowiązków i skupienie się na rzeczach pobocznych, podczas gdy praca powinna być uporządkowana zgodnie z hierarchią potrzeb. W branży przyjmuje się zasadę „od najważniejszego do najmniej pilnego”, co szczególnie ma sens przy osobach z ograniczoną samodzielnością. Właściwa kolejność działań zapewnia nie tylko bezpieczeństwo, ale i komfort psychiczny podopiecznego oraz samego opiekuna.