Opiekunka pomaga osobie podopiecznej podczas zabiegów higienicznych. Które środki ochrony osobistej powinna zastosować w czasie wykonywania tej czynności?
Odpowiedź z rękawiczkami lateksowymi i fartuchem foliowym jest zdecydowanie najbliższa rzeczywistości, jeśli chodzi o pracę opiekunki podczas zabiegów higienicznych. Przede wszystkim — rękawiczki lateksowe zapewniają skuteczną barierę dla drobnoustrojów, chroniąc zarówno osobę podopieczną, jak i samą opiekunkę przed kontaktem z krwią, wydzielinami czy różnymi płynami ustrojowymi. Są wygodne, nie ograniczają ruchów dłoni i pozwalają precyzyjnie wykonywać nawet drobne czynności pielęgnacyjne. Fartuch foliowy z kolei ma za zadanie zabezpieczyć odzież przed zabrudzeniami i ewentualnym kontaktem z płynami, a przy tym jest jednorazowy, więc łatwo go po zabiegu wyrzucić i nie dochodzi do przenoszenia zanieczyszczeń. Takie wyposażenie jest standardem w placówkach medycznych, domach opieki, a coraz częściej także w opiece domowej. Moim zdaniem praktyka pokazuje, że fartuch foliowy sprawdza się lepiej od gumowego, bo nie krępuje ruchów i nie powoduje dyskomfortu cieplnego. Stosowanie tych środków ochrony indywidualnej to nie tylko wymóg BHP, ale też wyraz szacunku do własnej i cudzej higieny. Warto też pamiętać, że stosowanie jednorazowych środków minimalizuje ryzyko przenoszenia infekcji. Dobrze jest mieć nawyk szykowania rękawiczek i fartucha przed rozpoczęciem czynności higienicznych. To drobiazg, ale bardzo ułatwia całą procedurę.
Wiele osób przy wyborze środków ochrony osobistej podczas zabiegów higienicznych sugeruje się zbyt ogólnymi kryteriami, np. myśląc głównie o ochronie przed zachlapaniem lub wirusami. Często pojawia się przekonanie, że maska ochronna jest tu niezbędna — co nie do końca ma sens, bo maska służy przede wszystkim ochronie układu oddechowego, a nie kontaktowi z płynami ustrojowymi. W codziennej pracy opiekunki, kiedy nie mamy do czynienia z ryzykiem rozprysku zakaźnych aerozoli, maska nie jest standardem. Z kolei fartuch gumowy wydaje się solidny, ale jest zbyt ciężki i niewygodny do prostych czynności, szybko powoduje pocenie się, a jego dezynfekcja jest kłopotliwa. Znacznie lepiej sprawdza się fartuch foliowy, który jest lekki, jednorazowy i łatwy do założenia oraz zdjęcia. Rękawiczki gumowe są pojęciem ogólnym — mogą być np. z PCV, nitrylowe albo gospodarcze, które nie gwarantują odpowiedniej ochrony mikrobiologicznej i precyzji ruchów. Rękawiczki lateksowe są w tym aspekcie rekomendowane przez sanepid i większość procedur w szpitalach czy domach opieki. Wybierając inne środki niż rękawiczki lateksowe i fartuch foliowy, łatwo jest wpaść w pułapkę nadmiernej ochrony lub niepotrzebnego komplikowania procedur, co może prowadzić do niewygody, przedłużenia czasu wykonywania zadań, a nawet nieuzasadnionych kosztów. Najważniejsze jest dopasowanie środków ochrony indywidualnej do rodzaju zagrożenia — a przy zabiegach higienicznych najskuteczniejsze jest połączenie rękawiczek lateksowych i fartucha foliowego, bo zapewnia balans między bezpieczeństwem a wygodą opiekuna i podopiecznego. Właśnie takie rozwiązanie rekomendują liczne wytyczne dotyczące pracy z osobami niesamodzielnymi.