Kwalifikacja: MED.04 - Świadczenie usług medycznych w zakresie ortoptyki

Wybierając inną odpowiedź niż OL add = 2,5 mm, abd = 4,5 mm, łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że decyduje wyłącznie wielkość dowolnego z pomiarów, a nie ich wzajemna relacja. Praktyka pokazuje, że kluczowe jest zestawienie wartości addukcji i abdukcji – mięsień prosty boczny, gdy jest nadczynny, dominuje nad przeciwnikiem (mięśniem prostym przyśrodkowym), zwiększając zakres odwodzenia i jednocześnie ograniczając przywodzenie. Często spotykam się z mylnym założeniem, że sama wysoka wartość addukcji świadczy o nadczynności – co w ogóle nie jest zgodne ze standardami badania ruchomości gałek ocznych. Dobrym przykładem jest wynik OL add = 4,5 mm, abd = 2,5 mm – takie zestawienie raczej sugeruje przewagę mięśnia prostego przyśrodkowego (czyli przeciwległy problem: nadczynność adduktora lub niedowład odwodziciela). Z kolei odpowiedzi z bardzo zbliżonymi wartościami add i abd (np. 4,8 mm i 2,8 mm lub 5,5 mm i 1,5 mm) nie odzwierciedlają typowego obrazu nadczynności prostego bocznego, bo tutaj wyraźna przewaga abdukcji nad addukcją jest decydująca. Moim zdaniem, to jest jeden z tych tematów, gdzie łatwo się pogubić, jeśli nie zna się dobrze działania antagonistycznych par mięśniowych. Branżowe dobre praktyki, na przykład w ortoptyce czy okulistyce, kładą nacisk na ocenę asymetrii ruchów i zestawianie ich z obrazem klinicznym (zez rozbieżny, nadaktywność odwodziciela). Typowym błędem jest też ignorowanie fizjologicznych norm ruchomości gałki ocznej i nieporównywanie wartości lewego i prawego oka. Dlatego zawsze warto pamiętać, że w nadczynności mięśnia prostego bocznego kluczowe jest zwiększone odwodzenie (abd), przy jednoczesnym ograniczeniu addukcji (add). To nie tylko definicja, ale praktyczny punkt wyjścia do dalszej diagnostyki i terapii.