Zmiana powstaje w wyniku nadmiernego rogowacenia naskórka w odpowiedzi na ucisk. Tworzy się zwykle na wyniosłościach palców stóp lub pod głowami kości śródstopia. Zdarza się, że warstwa rogowa, która nie może się oddzielić, powoduje powstanie czopa rogowego wnikającego w głąb skóry powodując dolegliwości bólowe.
Charakterystyka dotyczy odcisku typu
Źle. Odcisk naczyniowy zawiera naczynia krwionośne i łatwo krwawi, a opis o tym nie wspomina.
Dobrze. Odcisk twardy tworzy się w miejscu ucisku i ma czop rogowy wnikający w głąb skóry, który wywołuje ból.
Źle. Odcisk miękki powstaje między palcami, w wilgotnej, macerowanej skórze, i nie ma twardego czopa.
Źle. Opis mówi o zbitym zrogowaceniu z czopem rogowym, a nie o zmianie o brodawkowatej powierzchni.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - podolog (FRK.05).
Opis dotyczy odcisku twardego. Powstaje on w miejscu powtarzającego się ucisku, najczęściej na grzbietowych wyniosłościach palców lub pod głowami kości śródstopia. Naskórek broni się przed uciskiem, nadmiernie rogowaciejąc, a zbita warstwa rogowa tworzy stożkowaty czop wnikający w głąb skóry.
Do zapamiętania: cechą rozpoznawczą odcisku twardego jest centralny czop rogowy. To on uciska głębsze warstwy skóry i zakończenia nerwowe, dlatego odcisk boli przy nacisku, a samo zmiękczenie powierzchni nie przynosi trwałej ulgi.
W gabinecie podolog usuwa zrogowacenie razem z czopem (ostrzem lub frezem), a następnie zabezpiecza miejsce odciążeniem. Bez usunięcia przyczyny, czyli ucisku z obuwia lub wynikającego z deformacji palców, odcisk zwykle powraca.
Wybór innego typu odcisku bierze się najczęściej z przeoczenia miejsca powstania zmiany. Odcisk miękki tworzy się między palcami, gdzie skóra jest wilgotna i macerowana - zrogowacenie jest tam miękkie, białawe, a nie twarde z czopem na wyniosłościach palców czy pod głowami kości śródstopia.
Odcisk naczyniowy zawiera w obrębie zrogowacenia drobne naczynia krwionośne, bywa bardzo bolesny i łatwo krwawi przy opracowaniu - treść nie wspomina o naczyniach ani o krwawieniu. Nazwa odcisku brodawkowego sugeruje z kolei zmianę o brodawkowatej powierzchni, łatwą do pomylenia z brodawką wirusową, a opis z pytania mówi wyłącznie o zbitym zrogowaceniu z czopem.
Prawidłowa jest odpowiedź „twardego”: zmiana z nadmiernego rogowacenia w odpowiedzi na ucisk, na wyniosłościach palców lub pod głowami kości śródstopia, z czopem rogowym wnikającym w głąb skóry. Ten czop jest najlepszym wyróżnikiem odcisku twardego.