Skuteczną terapią przeciwbólową w przypadku zmian kostno-stawowych stopy występujących w postaci palców młotkowatych jest wykonanie odciążenia podologicznego stawu
Dobrze. W palcu młotkowatym zgięcie i wyniosłość uciskana przez but dotyczą stawu międzypaliczkowego bliższego.
Źle. Zgięcie w stawie międzypaliczkowym dalszym, przy samym czubku palca, jest typowe dla innej deformacji.
Źle. Przeprost w stawie śródstopno-paliczkowym jest cechą palców szponiastych.
Źle. Stawy międzyśródstopne leżą między kośćmi śródstopia i nie tworzą wyniosłości ocierającej o obuwie.
Przykładowe zadanie CKE z 2022 roku: Informator o egzaminie zawodowym - podolog (FRK.05).
Przy palcach młotkowatych odciąża się staw międzypaliczkowy bliższy. W tej deformacji palec jest zgięty właśnie w tym stawie, który wystaje ku górze i stale ociera się o wierzch buta. W tym miejscu powstają bolesne zrogowacenia i odciski.
Reguła do zapamiętania: palec młotkowaty to zgięcie w stawie międzypaliczkowym bliższym, a odciążenie podologiczne (np. pierścień lub nakładka z silikonu) zakłada się tak, aby osłonić to wystające miejsce i rozłożyć nacisk. Usunięcie ucisku z wyniosłości stawu jest najskuteczniejszym sposobem zmniejszenia bólu.
Odciążenie łagodzi objawy, ale nie koryguje trwale deformacji. Pacjentowi warto zalecić obuwie z wysokim i szerokim przodem, a przy zaawansowanych, sztywnych zmianach - konsultację ortopedyczną.
Łatwo pomylić stawy palców, bo każdy z nich bierze udział w różnych deformacjach. Staw międzypaliczkowy dalszy, leżący najbliżej paznokcia, jest miejscem zgięcia w innej deformacji, w której zagina się sam koniec palca, a nie w palcu młotkowatym.
Staw śródstopno-paliczkowy łączy palec ze stopą - w palcach szponiastych dochodzi w nim do przeprostu, a obciążenie przenosi się na głowy kości śródstopia pod podeszwą. Stawy międzyśródstopne to połączenia między samymi kośćmi śródstopia, w głębi stopy; nie tworzą wyniosłości ocierającej o but i nie odciąża się ich w tej deformacji.
Prawidłowa odpowiedź to staw międzypaliczkowy bliższy. To jego grzbietowa strona wystaje w palcu młotkowatym i jest uciskana przez obuwie, więc tam zakłada się odciążenie przeciwbólowe. Kojarz nazwę deformacji z miejscem zgięcia, a miejsce odciążenia wyznaczysz bez trudu.