W pytaniu chodzi o zagadnienia klasyfikacji wymiarowej w kontekście drewna konstrukcyjnego. Kluczowe pojęcia to grubość i odkrycie – właśnie te parametry stosuje się podczas klasyfikowania desek i bali. Z mojego doświadczenia wynika, że w praktyce budowlanej deski i bale są określane głównie przez podanie ich grubości, szerokości oraz długości, ale to właśnie grubość (czyli jeden z podstawowych wymiarów przekroju poprzecznego) oraz tzw. odkrycie, czyli szerokość efektywnie pozostająca po ułożeniu elementów z zakładką, są używane do tej klasyfikacji. Takie podejście jest usankcjonowane w normach branżowych, np. PN-D-94021 dla drewna konstrukcyjnego. Deski i bale są wykorzystywane przy wykonywaniu poszycia dachów, ścian, podłóg, szalunków – i właśnie tu szczególnie ważne jest precyzyjne określanie tych wymiarów, bo wpływa to później na wytrzymałość, szczelność czy zużycie materiału. Przykład z praktyki: przy szalowaniu deskami pod strop, odkrycie decyduje, ile tych desek zmieści się na określonej powierzchni bez szpar. Z kolei grubość bywa kluczowa dla wyznaczenia nośności albo dla właściwego spasowania z innymi elementami. Moim zdaniem warto pamiętać, że dla belek, bali czy łat stosuje się inne kryteria (np. wysokość, szerokość lub przekrój), a temat grubości i odkrycia jest „przyklejony” głównie do desek i bali. To taka podstawa na każdej budowie i przy projektowaniu konstrukcji drewnianych.
Przy rozważaniu klasyfikacji wymiarowej elementów drewnianych, niektóre odpowiedzi mogły wprowadzić w błąd przez mylenie pojęć technicznych, które są stosowane dla różnych rodzajów wyrobów tartacznych. Belki i łaty klasyfikuje się najczęściej według ich przekroju poprzecznego, czyli szerokości i wysokości, ponieważ pełnią one rolę elementów nośnych lub konstrukcyjnych w więźbie dachowej czy stropach. Tak samo, deski i łaty, choć również występują w konstrukcjach, mają zupełnie inne zastosowania – łaty służą do mocowania pokryć dachowych i są określane przez szerokość i wysokość, natomiast deski, jak i bale, to elementy o większej powierzchni i istotna jest dla nich właśnie grubość oraz odkrycie. Często spotykanym błędem jest utożsamianie wszystkich drewnianych elementów z tymi samymi kryteriami wymiarowymi, co wynika z nieznajomości specjalistycznych norm oraz praktycznych zasad obróbki i wykorzystania drewna. W branży budowlanej, zgodnie z normami takimi jak PN-D-94021 czy wytycznymi ITB, wyraźnie rozróżnia się klasyfikację wymiarową dla desek i bali – gdzie kluczowe są grubość i odkrycie – od tej dla belek i łat, gdzie liczy się szerokość i wysokość przekroju. Wybór odpowiedzi wskazujących na belki czy łaty jako te, dla których istotna jest grubość i odkrycie, świadczy o niezrozumieniu funkcji tych elementów. Belki służą do przenoszenia obciążeń, więc ich wytrzymałość zależy głównie od wymiarów przekroju, nie zaś od odkrycia, które w praktyce dotyczy połączeń na styk – typowych dla desek i bali. Moim zdaniem warto skupić się na praktycznym zastosowaniu – jeśli element ma tworzyć ciągłą powierzchnię (jak deski lub bale w ścianie czy podłodze), wtedy grubość i odkrycie są kluczowe, jeśli zaś jego zadaniem jest podparcie lub łączenie – decydujące są inne wymiary.