Zawód: Protetyk słuchu
Kategorie: Anatomia i patologia narządu słuchu
Kosteczki słuchowe rzeczywiście leżą w jamie bębenkowej w kolejności: młoteczek, kowadełko, strzemiączko – patrząc od strony błony bębenkowej w głąb ucha środkowego. Młoteczek jest bezpośrednio połączony z błoną bębenkową swoim rękojeścią (manubrium mallei), dlatego jako pierwszy odbiera drgania powietrzne zamienione w drgania mechaniczne tej błony. Następnie ruch przekazywany jest na kowadełko poprzez staw kowadełkowo‑młoteczkowy, a dalej na strzemiączko przez staw kowadełkowo‑strzemiączkowy. Strzemiączko swoją podstawą (footplate) spoczywa w okienku owalnym i przekazuje drgania do płynów ucha wewnętrznego (przychłonki) w ślimaku. Z punktu widzenia praktyki protetyki słuchu i diagnostyki audiologicznej ta kolejność ma duże znaczenie, bo każda z kosteczek może być objęta innym procesem patologicznym. Na przykład w otosklerozie typowo dochodzi do unieruchomienia strzemiączka w okienku owalnym, co prowadzi do niedosłuchu przewodzeniowego przy prawidłowej funkcji młoteczka i kowadełka. W otoskopii widzimy głównie błonę bębenkową i zarys rękojeści młoteczka, co pomaga orientacyjnie ocenić położenie całego łańcucha kosteczek. W audiometrii i badaniach impedancyjnych (tympanometria, refleksometria) zaburzenia ruchomości łańcucha kosteczek słuchowych ujawniają się jako zmiany krzywej tympanometrycznej czy brak odruchu z mięśnia strzemiączkowego. Moim zdaniem warto tę kolejność zapamiętać nie tylko „na sucho”, ale kojarząc ją z drogą dźwięku: błona bębenkowa → młoteczek → kowadełko → strzemiączko → okienko owalne → ślimak. To od razu porządkuje w głowie całą anatomię ucha środkowego i ułatwia później rozumienie różnych typów niedosłuchów przewodzeniowych oraz schematów zabiegów chirurgicznych, jak stapedotomia czy ossikuloplastyka.