Kwalifikacja: MED.05 - Świadczenie usług medycznych w zakresie badania i protezowania słuchu

W tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że skoro coś dotyczy słuchu, to da się to „zobaczyć” w otoskopie. Otoskopia jest jednak badaniem czysto wzrokowym i ogranicza się do przewodu słuchowego zewnętrznego oraz błony bębenkowej. Nie pozwala ocenić funkcji ślimaka, nerwu słuchowego ani całej drogi słuchowej. Niedosłuch odbiorczy jest związany z uszkodzeniem ucha wewnętrznego (np. komórek rzęsatych w ślimaku) albo części nerwowej. Tych struktur nie widać w otoskopie, dlatego rozpoznanie takiego typu ubytku opiera się na badaniach audiometrycznych, jak audiometria tonalna i słowna, czasem też otoemisje akustyczne czy badania ABR. Otoskopia może być zupełnie prawidłowa przy głębokim niedosłuchu odbiorczym, i to jest dość częsta sytuacja kliniczna. Podobnie otoskleroza – choroba dotyczy głównie ucha środkowego w okolicy okienka owalnego i strzemiączka, a nie samej błony bębenkowej. W otoskopii obraz bywa zupełnie prawidłowy, ewentualnie w zaawansowanych przypadkach można zauważyć lekko różowawe przebarwienie (tzw. objaw Schwartzego), ale to nadal nie jest wiarygodne narzędzie do rozpoznania otosklerozy. Tu znowu podstawą są audiometria tonalna, tympanometria i pełna ocena laryngologiczna. Nadmierne gromadzenie się płynu wewnątrzusznego w ślimaku, czyli obrazowo mówiąc mechanizm choroby Meniere’a, zachodzi całkowicie w obrębie ucha wewnętrznego. Otoskop nic tam „nie dojrzy”, bo błona bębenkowa może wyglądać zupełnie normalnie. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie (zawroty głowy, szumy uszne, fluktuujący niedosłuch), badaniach audiologicznych i czasem testach przedsionkowych. Typowym błędem jest utożsamianie otoskopii z ogólną „diagnostyką ucha”, podczas gdy to tylko pierwszy, bardzo ważny, ale wciąż ograniczony krok. Dobra praktyka jest taka, że otoskopię traktujemy jako badanie struktury, a nie funkcji – szukamy perforacji, czopu woskowinowego, zmian zapalnych, ciała obcego, wysięku za błoną bębenkową, ale nie próbujemy na jej podstawie wnioskować o chorobach ślimaka czy nerwu słuchowego.