Kwalifikacja: MED.05 - Świadczenie usług medycznych w zakresie badania i protezowania słuchu

W tym zagadnieniu łatwo się pomylić, bo pojęcia są do siebie trochę podobne i wszystkie kręcą się wokół sposobu, w jaki mózg odbiera dźwięk. Wrażenie, że dźwięk jest „gdzieś” w przestrzeni, faktycznie kojarzy się z lokalizacją, ale lokalizacja w akustyce i audiologii odnosi się do sytuacji swobodnego pola – głośniki, naturalne źródła, dźwięk dociera do małżowin usznych, mamy wskazówki zewnętrzne, odbicia, HRTF, itd. Wtedy potrafimy powiedzieć, że coś gra przed nami, za nami, wyżej, niżej, dalej lub bliżej. Przy słuchawkach i aparatach słuchowych, zwłaszcza przy sygnale podawanym bezpośrednio do przewodu słuchowego, typowe zjawisko to właśnie obraz dźwiękowy wewnątrz głowy, a nie klasyczna lokalizacja w otaczającej przestrzeni. To jest kluczowa różnica. Błąd pojawia się też wtedy, gdy ktoś myli nazwy typów odsłuchu z wrażeniem przestrzennym. Odsłuch diotyczny oznacza, że do obu uszu podajemy ten sam sygnał akustyczny – identyczny bodziec, w tej samej fazie i z tym samym poziomem. W takiej sytuacji przy prawidłowym słuchu najczęściej powstaje wrażenie dźwięku na środku głowy, ale sam termin „odsłuch diotyczny” opisuje sposób podania bodźca, a nie nazwę zjawiska percepcyjnego. Podobnie odsłuch dichotyczny to prezentacja różnych sygnałów do każdego ucha, na przykład różne częstotliwości lub różne słowa. Używa się tego w badaniach ośrodkowego przetwarzania słuchowego, rozdzielczości uwagi słuchowej, testach dicoticznych, ale znowu – to opis warunków stymulacji, a nie etykieta dla wrażenia „dźwięku w głowie”. Typowym błędem myślowym jest tu mieszanie nazwy procedury badawczej z nazwą subiektywnego wrażenia słuchowego. Moim zdaniem warto zapamiętać prosty schemat: lokalizacja – gdzie na zewnątrz głowy, lateralizacja – gdzie na osi między uszami wewnątrz głowy, diotyczny/dichotyczny – jak podajemy sygnał do uszu. Dzięki temu dużo łatwiej poprawnie interpretować wyniki badań audiometrycznych i sens ustawień aparatów słuchowych.