Podstawą działania aparatów słuchowych typu BAHA jest
Podstawą działania aparatów słuchowych typu BAHA jest przewodnictwo kostne, czyli przekazywanie drgań mechanicznych przez kości czaszki bezpośrednio do ucha wewnętrznego. W praktyce wygląda to tak, że w kość skroniową wszczepia się tytanowy implant, który zespala się z kością (osteointegracja). Na tym implancie mocuje się procesor dźwięku. Procesor zamienia sygnał akustyczny na drgania mechaniczne i przekazuje je na implant, a dalej na kość czaszki. Drgania omijają ucho zewnętrzne i środkowe i docierają prosto do ślimaka. To jest klucz, szczególnie u osób z przewodzeniowym lub mieszanym ubytkiem słuchu, gdy przewodnictwo powietrzne jest uszkodzone, np. przy atrezji przewodu słuchowego zewnętrznego, przewlekłych zapaleniach ucha środkowego czy po wielu operacjach ucha. Moim zdaniem bardzo ważne jest, żeby kojarzyć BAHA z sytuacją, kiedy ucho wewnętrzne działa w miarę dobrze, a problem leży przed ślimakiem. Zgodnie z dobrą praktyką kliniczną zawsze ocenia się audiogram kostny, stan kości skroniowej, warunki anatomiczne oraz przeciwwskazania chirurgiczne. W protokołach doboru BAHA (np. zalecenia producentów i wytyczne otologiczne) zwraca się uwagę na minimalny poziom progów przewodnictwa kostnego, stabilność choroby ucha środkowego oraz motywację pacjenta do noszenia urządzenia. W codziennej pracy technika czy protetyka słuchu ważne jest też rozumienie, że BAHA nie jest klasycznym aparatem na przewodnictwo powietrzne: nie ma wkładki usznej, nie korzysta z przewodu słuchowego, dzięki czemu często zmniejsza problemy z infekcjami, wyciekami czy okluzją. W praktyce klinicznej stosuje się także opaski testowe lub procesory na opasce softband do wstępnej oceny efektu przewodnictwa kostnego przed zabiegiem wszczepienia implantu.
Aparaty słuchowe typu BAHA są oparte na przewodnictwie kostnym, a nie na stymulacji elektrycznej nerwów pnia mózgu ani na klasycznym przewodnictwie powietrznym. Łatwo się tu pomylić, bo w otologii mamy kilka różnych technologii, które na pierwszy rzut oka brzmią podobnie. Stymulacja elektryczna komórek nerwowych pnia mózgu dotyczy implantów pniowych (ABI – Auditory Brainstem Implant), stosowanych u pacjentów bez funkcjonalnego nerwu VIII, np. przy neurofibromatozie typu 2. To już zupełnie inny poziom – sygnał omija nie tylko ucho środkowe i wewnętrzne, ale także nerw słuchowy i trafia bezpośrednio do struktur pnia mózgu. BAHA tak daleko nie idzie, ono tylko omija ucho zewnętrzne i środkowe, ale nadal wykorzystuje prawidłowo działający ślimak i nerw słuchowy. Mylenie BAHA z takimi implantami wynika zwykle z ogólnego skojarzenia „implant = prąd i nerwy”, ale tutaj kluczowe są drgania mechaniczne, nie impuls elektryczny. Inne błędne wyobrażenie dotyczy pobudzania kosteczek ucha środkowego. Tym zajmują się raczej implanty ucha środkowego (np. Vibrant Soundbridge), gdzie przetwornik wprawia w drgania kowadełko czy strzemiączko. W BAHA drgania idą bezpośrednio przez kość czaszki, z pominięciem łańcucha kosteczek, co ma znaczenie zwłaszcza przy ich uszkodzeniu lub zniszczeniu. Trzeci typowy błąd to traktowanie BAHA jako „zwykłego aparatu”, który wzmacnia dźwięk w przewodzie słuchowym i korzysta z przewodnictwa powietrznego. Klasyczne aparaty BTE, ITE czy RIC faktycznie działają w ten sposób, ale BAHA jest rozwiązaniem dla sytuacji, gdy przewodnictwo powietrzne jest niewydolne albo anatomicznie niemożliwe. Z mojego doświadczenia warto zawsze zadać sobie pytanie: czy urządzenie potrzebuje wkładki usznej i przewodu słuchowego? Jeśli nie, to prawdopodobnie mówimy o systemie na przewodnictwo kostne, a nie o klasycznym aparacie powietrznym. Rozróżnienie tych koncepcji jest kluczowe przy doborze odpowiedniego systemu wspomagającego słyszenie i zgodne z nowoczesnymi standardami protetyki słuchu.