Podstawa strzemiączka (footplate) rzeczywiście opiera się na okienku owalnym, czyli na błonie okienka przedsionka. To jest kluczowy element mechanizmu przewodzenia dźwięku w uchu środkowym. Młoteczek jest połączony z błoną bębenkową, kowadełko przekazuje drgania dalej, a właśnie strzemiączko swoją podstawą „tłoczy” na płyn w uchu wewnętrznym przez okienko owalne. Dzięki temu drgania mechaniczne zostają przeniesione z powietrza w jamie bębenkowej na płyn (perylimfę) w przedsionku ślimaka. Z praktycznego punktu widzenia, jak ogląda się schematy anatomiczne albo modele 3D w nauce protetyki słuchu, zawsze warto kojarzyć: strzemiączko = okienko owalne. W diagnostyce też ma to znaczenie – np. w otosklerozie dochodzi do unieruchomienia podstawy strzemiączka w obrębie okienka owalnego, co prowadzi do niedosłuchu przewodzeniowego. W badaniach audiometrycznych widać wtedy typowe przewodzeniowe obniżenie słuchu, ale przyczyna leży właśnie w zaburzeniu ruchu podstawy w okienku owalnym. Moim zdaniem dobrze jest też pamiętać, że okienko okrągłe pełni funkcję „zaworu bezpieczeństwa” dla fali ciśnieniowej w ślimaku, a okienko owalne jest wejściem dla tej fali. W praktyce klinicznej, przy operacjach ucha środkowego (stapedotomia, stapedektomia) chirurg bezpośrednio pracuje na podstawie strzemiączka i okienku owalnym, więc to nie jest sucha teoria, tylko bardzo konkretna wiedza używana na bloku operacyjnym i przy interpretacji dokumentacji medycznej pacjenta z niedosłuchem.
W tym pytaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie odpowiedzi brzmią dość „anatomicznie”, ale tylko jedna odnosi się do rzeczywistego miejsca, gdzie opiera się podstawa strzemiączka. Strzemiączko jest ostatnią z trzech kosteczek słuchowych w uchu środkowym i jego podstawa nie ma żadnego kontaktu ze szczytem ślimaka. Szczyt ślimaka (apex cochleae) to najbardziej wewnętrzna, końcowa część ślimaka, gdzie znajduje się helicotrema, przejście między schodami bębenka i przedsionka. Jest to struktura położona znacznie dalej w głąb ucha wewnętrznego, a nie w miejscu styku z uchem środkowym. Podstawa strzemiączka działa na początkowy odcinek przedsionka ślimaka, więc lokalizacyjnie jesteśmy zupełnie gdzie indziej niż w jego szczycie. Pojawia się też odpowiedź ze „szparą osklepka” – to może sugerować jakieś połączenie z kanałami półkolistymi albo z błędnikiem kostnym, ale nie jest to termin, który opisuje miejsce zakotwiczenia strzemiączka. W klasycznej anatomii narządu słuchu mówimy o okienku owalnym (fenestra vestibuli) i okienku okrągłym (fenestra cochleae) jako dwóch ważnych błonach w ścianie przyśrodkowej jamy bębenkowej. I tu pojawia się kolejna pułapka: okienko okrągłe nie jest punktem, w którym opiera się strzemiączko. Okienko okrągłe jest zamknięte błoną bębenkową wtórną i jego rolą jest kompensacja zmian ciśnienia wewnątrz ślimaka – kiedy podstawa strzemiączka naciska na okienko owalne i wywołuje falę w perylimfie, błona okienka okrągłego może się uwypuklić w przeciwną stronę, co pozwala na ruch płynu. Typowy błąd myślowy polega na wrzuceniu obu „okienek” do jednego worka i założeniu, że nie ma większej różnicy, które wybierzemy. W rzeczywistości ich funkcje są ściśle rozdzielone: okienko owalne to miejsce przyczepu podstawy strzemiączka i wejście fali do przedsionka, a okienko okrągłe to wyjście ciśnienia ze schodów bębenka. Jeżeli pomyli się te struktury, później trudniej zrozumieć mechanizm niedosłuchów przewodzeniowych, działanie protezek strzemiączka czy konsekwencje uszkodzeń ucha środkowego. Dlatego warto uporządkować sobie w głowie schemat: błona bębenkowa – młoteczek – kowadełko – strzemiączko – okienko owalne – płyn ucha wewnętrznego, a okienko okrągłe jako elastyczna „odpowiedź” na tę falę ciśnienia, a nie jako miejsce oparcia kosteczki.