Kwalifikacja: MED.05 - Świadczenie usług medycznych w zakresie badania i protezowania słuchu

W tym pytaniu łatwo wpaść w pułapkę myślenia, że skoro otoskop daje powiększony obraz wnętrza ucha, to można nim „zobaczyć” prawie wszystko. W praktyce zakres informacji z otoskopii jest dość jasno ograniczony do przewodu słuchowego zewnętrznego i błony bębenkowej. Łańcuch kosteczek słuchowych znajduje się w jamie bębenkowej, za nienaruszoną błoną, więc przerwania łańcucha nie da się stwierdzić samą otoskopią. Można co najwyżej pośrednio coś podejrzewać na podstawie wywiadu i wyników badań audiometrycznych czy tympanometrii, ale to już inny etap diagnostyki, często prowadzony przez laryngologa, a nie protetyka. Brak lub zmiana refleksu świetlnego na błonie bębenkowej nie jest też sam w sobie dowodem na przerwany łańcuch kosteczek – ten refleks zależy od ustawienia błony, jej kształtu, zgrubień, blizn, a nawet od techniki świecenia otoskopem. Podobnie jest z guzem nerwu VIII (nerwu przedsionkowo-ślimakowego). To schorzenie dotyczy struktur kąta mostowo-móżdżkowego i wewnętrznego przewodu słuchowego, a więc z definicji jest niewidoczne w otoskopie. Rozpoznaje się je na podstawie objawów klinicznych, audiometrii, ABR i badań obrazowych (rezonans magnetyczny), a nie oglądając przewód słuchowy zewnętrzny. Niedrożność trąbki słuchowej także nie jest rozpoznawana wzrokowo przez otoskop – można czasem zauważyć położenie błony bębenkowej, poziom płynu w jamie bębenkowej czy cechy podciśnienia, ale samo stwierdzenie „niedrożność trąbki” wymaga raczej tympanometrii i oceny laryngologicznej. Częsty błąd uczniów polega na mieszaniu tego, co można zobaczyć, z tym, co można jedynie pośrednio wnioskować z badań audiologicznych. Otoskop to narzędzie do oceny struktur powierzchownych – przewodu zewnętrznego, woskowiny, skóry, błony bębenkowej, ewentualnie widocznych perforacji czy blizn. Wszystko, co dotyczy ucha środkowego w głębi, ucha wewnętrznego czy nerwu VIII, wymaga innych metod diagnostycznych i zwykle jest poza bezpośrednią kompetencją protetyka słuchu. Z mojego doświadczenia warto zawsze pamiętać o tej granicy: otoskop nie zastąpi ani audiometrii, ani badań obrazowych, ani specjalistycznej oceny laryngologicznej.