Słuchawka na przewodnictwo kostne w audiometrii zabawowej stosowana jest w celu uwarunkowania na bodźce akustyczne dzieci powyżej 2. roku życia, u których stwierdzono
W tym pytaniu chodzi o zrozumienie, po co w ogóle używa się słuchawki na przewodnictwo kostne w audiometrii zabawowej u dzieci. U małych pacjentów powyżej 2. roku życia, u których podejrzewamy lub wiemy, że jest duży ubytek słuchu (niedosłuch znacznego stopnia), klasyczne warunkowanie bodźcami przez słuchawki na przewodnictwo powietrzne bywa po prostu nieskuteczne – dźwięk jest dla dziecka za słabo słyszalny albo w ogóle niesłyszalny. Dlatego zgodnie z dobrą praktyką kliniczną wykorzystuje się wtedy przewodnictwo kostne, które omija ucho zewnętrzne i środkowe i pobudza bezpośrednio ślimak. W audiometrii zabawowej (VRA, play audiometry) chodzi o to, żeby „nauczyć” dziecko reagowania na dźwięk poprzez atrakcyjną zabawę, np. wrzucanie klocka do pudełka po usłyszeniu bodźca. Jeśli dziecko ma duży ubytek słuchu odbiorczego lub mieszany, to przy przewodnictwie powietrznym próg może być tak wysoki, że nie da się skutecznie uwarunkować reakcji. Słuchawka kostna pozwala podać bodziec o odpowiednio dużym natężeniu i w bardziej efektywny sposób stymulować układ słuchowy. Z mojego doświadczenia, przy głębszych niedosłuchach szybciej udaje się uzyskać stabilne odpowiedzi warunkowe właśnie na przewodnictwie kostnym, a dopiero potem przechodzi się do dalszej diagnostyki i dopasowania aparatów słuchowych lub implantów. Jest to zgodne ze standardami postępowania w diagnostyce dzieci z ciężkim i głębokim niedosłuchem – najpierw pewna informacja o progu słyszenia, dopiero potem kolejne etapy rehabilitacji słuchu.
W tym zadaniu łatwo się pomylić, bo wszystkie odpowiedzi brzmią dość „medycznie” i pasują do gabinetu audiologicznego. Kluczowe jest jednak zrozumienie, kiedy sama obecność objawu, a kiedy stopień niedosłuchu decyduje o wyborze słuchawki na przewodnictwo kostne w audiometrii zabawowej. Wysięk z ucha, czyli wysiękowe zapalenie ucha środkowego, rzeczywiście powoduje przewodzeniowy ubytek słuchu, ale sam wysięk nie jest jeszcze wskazaniem, żeby specjalnie warunkować dziecko na przewodnictwo kostne. W takich sytuacjach w pierwszej kolejności diagnozuje się stan ucha (otoskopia, tympanometria) i często po leczeniu lub drenażu słuch poprawia się na tyle, że standardowe przewodnictwo powietrzne jest wystarczające do przeprowadzenia badania zabawowego. Sam objaw wysięku nie oznacza automatycznie dużego ubytku słuchu. Z kolei niewielkie uszkodzenie słuchu, czyli lekki niedosłuch, zazwyczaj nie wymaga tak „agresywnego” podejścia jak stosowanie przewodnictwa kostnego do warunkowania. Dziecko z lekkim ubytkiem słuchu na ogół bardzo dobrze reaguje na bodźce podawane słuchawkami powietrznymi lub z wolnego pola, więc nie ma sensu komplikować badania przez wprowadzanie dodatkowego przetwornika kostnego. Tu częsty błąd myślowy jest taki: skoro jest jakieś uszkodzenie, to przewodnictwo kostne będzie „dokładniejsze”. Tymczasem w audiometrii zabawowej priorytetem jest skuteczne uwarunkowanie reakcji, a nie maksymalne skomplikowanie toru bodźca. Problem współpracy przy zakładaniu słuchawek powietrznych też bywa kuszącym tropem. W praktyce klinicznej, gdy dziecko odmawia słuchawek, dużo częściej stosuje się głośniki w wolnym polu (VRA w polu swobodnym) niż od razu przechodzi na przewodnictwo kostne. Słuchawka kostna też wymaga kontaktu z głową, bywa dla dziecka niekomfortowa i wcale nie rozwiązuje problemu braku współpracy. Moim zdaniem to takie typowe złudzenie: „skoro nie chce słuchawek, to damy coś innego na głowę i będzie lepiej”. Niestety nie zawsze tak jest. Prawdziwym, merytorycznym wskazaniem w tym pytaniu jest duży ubytek słuchu, bo wtedy przewodnictwo kostne pozwala skuteczniej dotrzeć bodźcem do ślimaka i w ogóle umożliwić proces warunkowania w audiometrii zabawowej.