W urządzenie typu CROS są zaopatrywani pacjenci, u których stwierdzono
W urządzeniach typu CROS zawsze kluczowe jest to, że jedno ucho jest kompletnie niesłyszące (głuche), a drugie ma słuch na tyle dobry, że nie wymaga klasycznego dopasowania aparatu. Dlatego poprawna jest odpowiedź: prawidłowe słyszenie na jednym uchu przy jednoczesnej głuchocie ucha drugiego. System CROS polega na tym, że na uchu głuchym montujemy nadajnik (mikrofon + elektronika), który tylko zbiera dźwięk z tej strony głowy, a następnie bezprzewodowo lub przewodowo przesyła sygnał na stronę ucha lepiej słyszącego, gdzie znajduje się odbiornik. To ucho prawidłowo słyszące pełni więc rolę „bramy” do ośrodkowego układu słuchowego, a CROS ma jedynie poprawić dostęp do bodźców z „gorszej” strony. W praktyce stosuje się to u osób z jednostronną głuchotą (SSD – single sided deafness), np. po nagłej głuchocie, po operacjach neurochirurgicznych, po urazach lub przy głuchocie pourazowej nerwu VIII. Standardowo, zgodnie z dobrą praktyką protetyczną, zanim zaproponuje się CROS, wykonuje się pełną diagnostykę audiometryczną: audiometrię tonalną, słowną, tympanometrię, często też konsultację laryngologiczną, żeby potwierdzić, że po stronie głuchej nie ma realnych szans na poprawę przewodzenia dźwięku klasycznym aparatem. Moim zdaniem ważne jest też, żeby pacjent rozumiał ograniczenia CROS: nie przywraca on słyszenia binauralnego, nie odtwarza lokalizacji dźwięku w pełnym sensie, ale bardzo poprawia słyszenie mowy dochodzącej z „głuchej” strony i komfort funkcjonowania w hałasie. W dobrych praktykach zaleca się testowanie CROS w warunkach zbliżonych do realnych (korytarz, mała grupa, hałas tła), tak żeby pacjent mógł świadomie podjąć decyzję o akceptacji takiego rozwiązania.
W pytaniach o system CROS często miesza się różne typy niedosłuchów i ma się wrażenie, że każde „gorsze” ucho kwalifikuje się do takiego rozwiązania. To dość typowy błąd: patrzymy na wykres audiogramu i myślimy, że skoro jedno ucho słyszy słabiej, to trzeba na nim założyć mikrofon i przesłać sygnał na drugą stronę. Tymczasem logika doboru CROS jest inna. System CROS jest przeznaczony dla pacjentów z jednostronną głuchotą, ale z zachowanym prawidłowym lub prawie prawidłowym słuchem w drugim uchu. Jeżeli mamy obustronne resztki słuchowe, czyli obustronny niedosłuch, to standardem jest dopasowanie klasycznych aparatów słuchowych po obu stronach, z odpowiednim wzmocnieniem i kompresją, ewentualnie w konfiguracji binauralnej, a nie CROS. W takich sytuacjach chcemy wykorzystać binauralność, poprawić rozumienie mowy w hałasie, lokalizację dźwięku, a CROS by to wręcz zaburzał, bo z definicji nie wzmacnia strony głuchej, tylko ją „przekierowuje”. Przy obustronnym niesymetrycznym niedosłuchu odbiorczym, nawet jeśli jedno ucho jest wyraźnie gorsze, również stosuje się najczęściej dopasowanie dwóch aparatów lub system BICROS, jeśli to gorsze ucho jest praktycznie nieużyteczne, a lepsze wymaga wzmocnienia. CROS przy niedosłuchu na jednym uchu i głuchocie drugiego także nie ma sensu, bo przy obecności resztek słuchowych w tym „lepszym” uchu potrzebne jest jego wzmocnienie, a więc wchodzi w grę właśnie BICROS, nie klasyczny CROS. Podsumowując, CROS to rozwiązanie dla konfiguracji: jedno ucho głuche, drugie na tyle dobre, że nie potrzebuje aparatu, a wszystkie inne układy niedosłuchów obustronnych lub jednostronnych z resztkami słuchu wymagają innej strategii protetycznej zgodnej z dobrą praktyką i aktualnymi rekomendacjami klinicznymi.